İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

arhant isim

Tanım

  1. Arhat, ermiş: Budist yolun sonuna varıp tutkulardan kurtulmuş, bir daha doğmayacak olan kişi: “arhant ḳutın bulur” arhatlık mertebesine erer; “şaripudrė arḫant” arhat Śāriputra; “arhant kutıntın arıtı taymaz” arhatlıktan hiç düşmez; “arġant toyunuġ ölürtümüz erser” arhat bir keşişi öldürdüysek. Tanıklar: MaitAbhTövbe

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): arhant — yalın hâliyle 61 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • arhant 36 (Mait, ShoR) · arḫant 25 (Abh, ShoR, TT, Sek)
  • arhantka 3 (Mait) · arḫantḳa 1 (Abh)
  • arhantlarka 2 (Mait) · arḫantlarḳa 2 (U, ShoR)
  • arhantnıŋ 2 (Mait) · arḫantnıŋ 2 (Abh, ShoR)
  • arḫantlar 2 (ShoR) · arhantlar 1 (Mait)
  • arḫantıġ 2 (ShoR) · arhantıg 1 (Mait)
  • arḫnt 2 (Abh, Sukh) · arhnt 1 (Mait)

Çekimli biçimler (20):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 6.2.2.1/20 … ar antaġ yme boşġut 7) /// [yer]-te turmış kişi-ler 先巳 [öŋ] -tün erür erip arḫant bolu tükedmiş 遊於世ΟΟ l[okik]/// [apamuluġ] -qategi oz-maz-lar qutrulmaz-lar …
Sho.Rosia 6.2.2.2/11 tuġurmaqı : arḫant-lar teg- 3) [i]nmez aqıġ-ıġ tép 我等Ο /// [körser] adırtlasar biz şaryataputri-n …
Sho.Rosia 6.2.2.2/12 終不 /// [iki]leşip işleşip arḫant arqa boluşmaz
Sho.Rosia 6.2.2.2/17–21 … k] 10) [köni]-sinçe oŋaru-sı[nça] /// /// söz-legülük 以成阿ΟΟ bütürmeki üz-e arḫant[-ıġ] 11) [ön]greki ulalġuçı a[rḫant-nıŋ atın] /// bulmaqı üz-e 及象四文yétgeli [şar …
Sho.Rosia 6.2.2.2/17–21 … // /// söz-legülük 以成阿ΟΟ bütürmeki üz-e arḫant[-ıġ] 11) [ön]greki ulalġuçı a[rḫant-nıŋ atın] /// bulmaqı üz-e 及象四文yétgeli [şaryataputri-qa] /// 12) 更樂 /// [teg]i …
Sho.Rosia 6.2.2.3/8–14 … ötlegülük erser : [u]tlı-sız yanqı-sız /// /// ögin qaŋın ölürmiş erser : arḫant[-larıġ] ölürmiş erser : ed[gülüg yıltız-ı] /// /// arqa barıp ayıġ-ıġ qıldaçı erse …
Sho.Rosia 6.2.2.4/20–21 熾火Ο /// üz-e arḫant-ıġ 以舆 ΟΟ üklitmekim üz-e köŋül /// [ol t]öz-inçe tutsar : tegimlig ermez
Sho.Rosia 6.2.2.4/22–23 arḫant-lar üz-e /// [毒塗]指爪Ο aġu türtüp on eŋrek-i-niŋ tıŋraq [-ı-nıŋ] ///yp 巳欲ΟΟ uġra …
Sho.Rosia 7.2 /156 aḳıġın alḳmış arḫant[larḳa ::
Sho.Rosia 7.2 /173 arḫant-lar-nıŋ ḳayu söz-legülükin ::
Sho.Rosia 7.2 /188 montaġın bulur alḳu aḳıġın alḳıp arḫant ḳutın [::
Sho.Rosia 7.2 /192 若羅漢比[丘 antaġ yene arhant toyınlar ::
Sho.Rosia 7.2 /249 arḫant alḳıp] alḳu aḳıġ-ların ::
Sho.Rosia 7.2 /257 /// ] biligsiz-tin yme uġrayu öŋi ütrülüp aḳıġ-ın arġḫant ḳutın bul[up ::
Sho.Rosia 8.3 /198–200 … tegmegü-çe erser ötrü ol {艹+廾} -lar 无生 nom taplaġıŋa teriŋ 入 üz-e ança oḳ arḫant-lar-nıŋ pratikabut-lar-nıŋ teg nirvan-ḳa 入.
Sho.Rosia 8.3 /232–234 … öŋi bo sansar içinde kadgi-visanakalpiki pratikabut-lar-ta altı baġ üzeki arḫant-larda 上天下人 yértinçü-sinde 一 antaġ tınlġ yoḳ bo {艹+廾} -ḳa oḫşaḍaçı ::