Tanım
- Sabah, sabah erkenden; erken: “erte hem kėçe” sabah akşam; “ḳoptı erte kend içinde ḳorḳuġlı” şehirde sabahleyin korkarak kalktı; “kiçe yatsa kiç yat yana erte tur” gece geç yatarsan (bile) sabah erken kalk; “yatıp erte ḳopḳan ḳutın arturur” (erken) yatıp erken kalkan kutunu artırır; “kün ėrte taŋta” gün sabah şafakta. Tanıklar: MaitKuT2KB2
- Erken, acele ile: “ançada erte bardıŋ boḍnuŋdın” halkından niçin erken (acele) ayrıldın. Tanıklar: KuT
Lemmatizer erte’yi er ‘adam’ adının bulunma biçimi saymıştı; ayrıldı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): erte — yalın hâliyle 39 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- erte 38 (ShoR, KB, KuT, EÇS) · ėrte 1 (Mait)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho. Rosia 1.1/1 | erte | samast öŋ, erte qavrıġ öŋ, erte ġavıra öŋ | |
| Sho. Rosia 1.1/1 | erte samast öŋ, | erte | qavrıġ öŋ, erte ġavıra öŋ |
| Sho. Rosia 1.1/1 | erte samast öŋ, erte qavrıġ öŋ, | erte | ġavıra öŋ |
| Sho. Rosia 1.1/2 | erte | kerig öŋ teginmektin tartıtılġuluq öŋ | |
| Sho.Rosia 1.3/1–2 | [sa]m[a]st-nıŋ monuŋ az-utmaqlıġ yörügi erser : öŋ qayu erser | erte | qavrıġ yme ol oq erür. |
| Sho.Rosia 1.3/3 | azu-ça yme öŋ-nüŋ | [erte] | qavırası üçün nıŋ samaz üz-e oq samaz üz-e birgerü yörser bolur-l[ar] |
| Sho.Rosia 1.3/6 | erte | kerig öŋ tép témiş erser : kerig öŋ erser bo oq inçip öŋ oron-taqı (kerig) … | |
| Sho.Rosia 1.3/7–8 | tıdıġ-dın öŋi üdrülmek üz-e temin uqıtmış ol kerig tép at [üz-e : ] | erte | kerig qayu erser öŋ yme ol oq erür : |
| Sho.Rosia 1.3/9–10 | erte | kerig-niŋ öŋ -i üçün iki törlüg yörüg-leri éyin yarası bolur öŋ tép : yumd … | |
| Sho.Rosia 1.3/14 | atamadın | erte | yaroq-ta ulatı-larıġ : tek a[tamış ol] [er]te kerig öŋüg : |
| Sho.Rosia 1.3/14 | atamadın erte yaroq-ta ulatı-larıġ : tek a[tamış ol] | [er]te | kerig öŋüg : |
| Sho.Rosia 1.3/15–17 | … e uġuş oḫşatıġ üz-e adrılıp bod sın birleki kök qalıq uġuş-ı öŋüg atamatın | erte | quruġ tép : |
| Sho.Rosia 1.3/15–17 | tek atamaq erser | erte | kerig öŋ tép : eymenmiş üçün erür : |
| Sho.Rosia 1.3/19–20 | … bo kerig öŋüg yme ök kök qalıq uġuş-ı öŋ tek ök ü[s] -tünki yaŋça atamatın | erte | quruġ tép : |
| Sho.Rosia 1.3/21 | tek atamış ol | erte | kerig t[ep] teginmek-tin tartılmış öŋ tép témiş erser : |
| Sho.Rosia 7.2 /281–290 | … [taçı-] larıġ 至初夜盡 baştınḳı yam alḳınġu-ḳa tegdük-te 中夜[已盡 ortun-] ḳı yam ’ | erte | tükedtük-te 輙復開門 t(e)rkin tavratı y[ana ḳapıġı açıl///] -ḳtı 欲令行人早 tapı bo … |