Tövbe sözlüğü · madde
aġar isim
Tanım
- Ağırlık, değer; saygınlık: “aġarı teŋinçe uluġluḳ bulur” değeri ölçüsünde büyüklük bulur; “kişi yalŋuḳta aġarı yoḳ” insanlar arasında (ondan) değerlisi yok. Tanıklar: SekKB
- Saygı; “uluġ aġar ayamaḳın” büyük saygı ve hürmetle; “aġar ayaġ ḳıl-” saygı göstermek: “adruḳ adruḳ aġar ayaġ ḳılurlar” türlü türlü saygı gösterirler. Tanıklar: Mait2
- Ağır, büyük (günah için): “ḳılmış aġar ayıġ ḳılınçımızni” işlediğimiz ağır kötü işleri. Tanıklar: Tövbe
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
KB’de “aġar” yazılışı aġ- (yükselmek) fiilinin geniş zamanı olarak da geçer.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aġar — yalın hâliyle 31 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (4) →Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.4 [U 3116]-14–19 | … yek içgekler-de taḳı artuḳraḳ tsuy irinçü ḳıltım(ı)z erser: amtı ol ḳılmış | aġar | ts-uy ayıġ ḳılınç(ı)m(ı)znı ḳaltı ḳur--uġ ḳovuḳ sögüt özeninte ört tamıtmı … |
| T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 | yme birök ḳıltım erser: bėş tür--lüg anantiras atl(ı)ġ | aġar | tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım erser : inçe ḳaltı ögüg ḳaŋıġ ölürdümüz erser : to … |
| T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 | … rḳan et’özinte ḳan ün--türtümüz erser : bo bėş türlüg an(a)ntaraas atl(ı)ġ | aġar | tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım(ı)z erser : amtı ök--ünür biz : |
| T II Y 40.3 [U 3115]-32–40 | taḳı yme m(ė)n tar küset birle bėş türlüg anantarasasabag atl(ı)ġ | aġar | tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım(ı)z erser: inçe ḳaltı ög ḳaŋ birle ḳatıldım(ı)z er … |
Aynı gövdeden maddeler
“agar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).