İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bėş sayı

Tanım

  1. Beş: “bėş pançaḳi toyınlar” (Buda’nın) ilk beş rahibi; “bėş ajun” beş varoluş yolu; “ḫormuzta teŋri bėş teŋri birle” Ormuzd tanrı beş tanrı (ışık öğesi) ile; “bir yılḳa beş yolı süŋüşdimiz” bir yılda beş kez savaştık; “ainıŋ bės ygrmisinte” ayın on beşinde; “bės uluġ mudurlar” beş büyük mudra; “béşegü” beşi birden. Tanıklar: BKMaitU3ShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bėş — yalın hâliyle 3.687 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • beş 3.456 (EÇS, Abh, BK, KT) · bėş 202 (Abh, Mait, Huast, Man) · béş 25 (ShoR) · bêş 4 (ShoR)

Çekimli biçimler (4):

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.4 [U 3116]-14–19 … gi şarulumi ḳarini-ta ula--tı et yėdeçi ḳan içdeçi ḳad(a)r ḳaşl(ı)ġ tumlıġ bėş ptr / yüzlüg yavlaḳ yek içgekler-de taḳı artuḳraḳ tsuy irinçü ḳıltım(ı)z e …
T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 yme birök ḳıltım erser: bėş tür--lüg anantiras atl(ı)ġ aġar tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım erser : inçe ḳaltı …
T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 … er : ölürmek saḳınçın t(e)ŋri burḳan et’özinte ḳan ün--türtümüz erser : bo bėş türlüg an(a)ntaraas atl(ı)ġ aġar tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım(ı)z erser : amtı …
T II Y 40.3 [U 3115]-32–40 taḳı yme m(ė)n tar küset birle bėş türlüg anantarasasabag atl(ı)ġ aġar tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım(ı)z erser: inç …
T II Y 40.3 [U 3115]-32–40 … yėdim(i)z yuŋlatım(ı)z erser : vrġar saŋram buz--tumuz söktümüz erser : bo bėş türlüg anantirassa-yazuḳumuznı körür-biz :

Aynı gövdeden maddeler

“beş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).