İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bėşinç sayı

Tanım

  1. Beşinci: “bu bėşinç boşġutsuz arhant” bu beşinci (tür) öğrenimini bitirmiş arhat; “bėşinç ay toḳuz otuzḳa” beşinci ayın yirmi dokuzunda; “bėşinç oŋınta” beşinci sırada; “beşinç ezgenti ḳadızda” beşincisi Ezgenti Kadız’da. Tanıklar: ŞUMaitMan

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bėşinç — yalın hâliyle 23 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • bėşinç 18 (Mait, Abh, ŞU, Man) · béşinç 4 (ShoR) · beşinç 1 (KT)

Çekimli biçimler (2):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.00217–00224 … zin küz--edmeser saḳlanmasar yėme arhant kutıntın yėme arıtı taym(az) (bu) bėşinç boşġutsuz arhant dı(ntar) erür..
Mai.Tek.005.33–37 … a ulatı sansız tümen tınlıg--larka köligesi üze asag tusu kılu yarlıḳadı.. bėşinç klyaḳasaprş börtmeki üze asag tusu kılmaḳ antag erti..
Mai.Tek.008.10–14 ançaḳıya yėme ... öritmedi anın (bėş) yüz btraḳlptaḳı bodis(a)v(a)tlar ara bėşinç burkan belgülüg kezigde turdı..
Mai.Tek.031.18–22 … küçküsün(ke) tegmiş tözün yavaş sekiz tü(men) tört (miŋ) ... / / arka / bėşinç ıḳi yigirmi p(a)t(a)r tört buluŋtın adruḳ körtle sarvaglar (bo)lur..
Mai.Tek.083.50–52 bu yėme bėşinç üç mıŋ üç yüz art--uḳı bėş otuz bire ulug maharurap atlıg tamu erür..

Abh Abhidharma (Shogaito)

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 2091–2000 … asıġ-ın üçünç uḳıdur niz -vanı tarġarmaḳ-ıġ tördünç uḳıdur nomladaçı kişig bėşinç uḳıdur sodurandikė ni’kay-lıġ-lar-nıŋ abipiray-ın karikda söz-legüçi若離擇 法定 …
Abh.Sho. 3044 bėşinç bilmetin öçmek erür amtı söz-legüçi iki türlüg öçmek-ler erser.
Abh.Sho. 3278–3286 … baġ-tın öŋi üdrülmek tėgüçi sav-ta bar iki türlüg vibakdi-lar ḳaltı yėtinç bėşinç bolmış ötde bilip öçmekig adḳanġuluḳ adḳanġu-lar-ta öŋi üdrülür niz-vanı - …
Abh.Sho. 3287–3289 bu niz-vanı-lıġ bolmış üçün öŋi üdrülgeli badaçı baġ-tın bu oḳ inçip erür bėşinç tın vibakdi üz-e yörmek tėp有一师云bar birer baḫşı-lar söz-ler baġ-tın öŋi üdr …
Abh.Sho. 4353–4356 八轉聲中 munı yene var çün şė tėgme sekiz türlüg vibakdi-lar-nıŋ arasında bėşinç tın vibakdi üz-e luġ li ḳab şėg tėgme altı türlüg adır-a ḳabşuru yörgülük …

ŞU Şine Usu Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU D 3 … ay toḳuz yaŋıḳa süŋüşdim sançdım yılḳısın barımın ḳızın / ḳoduzm kelürtim bişinç ay udu kelti sekiz oġuz loḳuz tatar ḳalmatı kelti seleŋe kidin yılun ḳol b …
ŞU D 4 kergün saḳışın şıp başın yöra kelti ... ııçı seleŋeke tegi çeri[g it]di bėşinç ay toḳuz otuzḳa süŋüsdim anta sançdım seleŋeke siḳa sançdım yazı ḳıltım ük …
ŞU D 9 bėşinç ayḳa tegi (...) -ḳa() ötüken yış başı anta [ıs?] öŋüz başı anta ıduḳ baş k …
ŞU G 5 .. ı/i anta t[oḳıdım] .... [b]işinç [ay] altı otuzḳa süŋüşdim anta sançdım içüy k[eçip] g toġuru sançdım anta …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.2.1.R /2 [béşinç] [irb]iç böride ulatı qadır yavlaq keyikler// [ölmegey :]
Sho.Rosia 3.2.1.V/9 [béşinç ] /// /// [mün]süz qadaġsız altı qaçıġq[a tegi tüke ] /// emgekinte ozġurd …
Sho.Rosia 3.2.2.V/1 V béşinç üç soġ[un]ġalır [üçün] ay teŋri yal[trıqlġ erdini] // [tutar élig belgürtt …
Sho.Rosia 4.2.2/10–12 béşinç énç tép qut qolu küsüş öritü teginürmn üç yavlaġ yoltaqı tınlġları açıġ em …

Man Manichaica I-III

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 173b1-6–7 bėşinç oŋınta t(e)ŋri yėriŋerü kapagın açdı
T II D 171-174–225 … tünç bilge biligin ançulayu k(a)ltı ölügüg tiriglügli beg ay t(e)ŋriçe yme bėşinç körk meŋiz tegşürmekin ançulayu k(a)ltı ulug elig t(e)ŋri hanı ezrua t(e)ŋ …

KB Kutadgu Bilig

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 135 sewüg yüz urundı bişinçi sewit / sewe baḳtı erse sen özni awıt
KB 2062 bu törtünç yawuz begke arḳuḳ ḳılınç / bişinçi yaraġsız bu yalġan erinç

KT Kül Tigin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT K 7 beş(i)nç : (e)zg(e)nti : ḳ(a)d(i)zde : oġ(u)z : birle : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z :

BK Bilge Kagan Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK G 10 l(a)gzin : yėl : bėş(i)nç (a)y : yėti / ot(u)zḳa : yoġ : (e)rtürt(ü)m :

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.398 (Ia) burun bilig törtünç til bişinç et’öz bilig altınç koŋül

KP Kalyanamkara Papamkara

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP XVII-8 törtünç uluġ tegzinç k/ ke kigürür suv egrikşelür ur-suḳuşur bėşinç teŋri tüpirer ḳorḳınçıġ yėl turur kemi aḳ-tarılur ölür .. bu munça ḳorḳınç …