Tanım
- Hile, düzen, kurnazlık: “olarnıŋ alları” onların düzenleri; “taŋrı … kafirlerniŋ alını” Tanrı kâfirlerin düzenini (boşa çıkarır). Tanıklar: KuT2
- “al altaġ” hile, düzen; çare: “al altaġ uzanmaḳlarıġ öntürüp” hile ve ustalıklar gösterip. Tanıklar: MaitTT2ShoR
- (Abh) çare, yol, yöntem; “al aldaġ” (Budist) çare, beceri (upāya): “uzanmaḳlıġ al aldaġı” ustaca çaresi; “adınlarḳa asıġ ḳılmaḳlıġ al aldaġ” başkalarına yarar sağlama çaresi. Tanıklar: Abh2
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): al — yalın hâliyle 237 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (27) →Abh Abhidharma (Shogaito)
27 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1094 | ḳaltı adı ködrülmiş-niŋ uz-an -maḳ-lıġ | al-ı | aldaġ-ı erür. |
| Abh.Sho. 1099–1100 | adın-ḳa asıġ ḳılmaḳ erser ḳaltı adı köd -rülmiş-niŋ uzanmaḳ-lıġ | al-ı | aldaġ-ı erür tavranmaḳ birle yaradılmış edgü-si-niŋ ḳılmış üçün erser. |
| Abh.Sho. 1185–1196 | … ŋi adın-lar-ḳa asıġ ḳılur tėptėser bu oḳ inçip erür öz -ke asıġ ḳılmaḳ-nıŋ | al-ı | aldaġ-ı如世間人ḳaltı yėrdinçü-teki kişi-ler ilinmiş amramış teg öz ḳa ḳadaş-ta … |
| Abh.Sho. 1212–1219 | … nda inçip tardıp umuġ ınaġ bolġalı adı ködrülmiş yme andaġ oḳ uzmanmaḳ-lıġ | al | aldaġ üz-e tardġu-ta ol sansar-lıġ kök tidig-te çomrulmış badmış tınlġ -la … |
| Abh.Sho. 1246–1249 | … tükel-lig erser yme ülgülençsiz tınlġ-lar-ıġ tardġalı maḳ -lıġ uzanmaḳ-lıġ | al | aldaġ-ḳa umaz tardıp umuġ ınaġ bolġalı munı munçulayu erklig-ler-i bışmadu … |
| Abh.Sho. 1365 | adın-lar-ḳa asıġ ḳılmaḳ-lıġ | al | aldaġ erser. |
| Abh.Sho. 1376–1377 | … ur-ında anın uḳıdur çınkėrtü töz-lüg baḫşı-nıŋ adın-lar-ḳa asıġ ḳılmaḳ-lıġ | al | aldaġ-ı-nıŋ bar -ın tėp. |
| Abh.Sho. 1389 | ilileyü yoḳ kentü adın | al-ı | aldaġ-ı. |
| Abh.Sho. 1469 | bar erür kim tınlġ-lar-ıġ sansar-lıġ kök tidig -tin ündürgeli umaḳ-lıġ | al-ı | aldaġ-ı. |
| Abh.Sho. 1471–1477 | yoḳ erür kim tınlġ-lar-ıġ sansar-lıġ kök tidig-tin ündürgeli umaḳ-lıġ | al-ı | aldaġ-ı云何仏弟子異nedegin tŋri tidig-tin ündürgeli tıdsı-lar-ı öŋi erür tėptėse … |
| Abh.Sho. 1504–1505 | ḳaltı tükel-lig bolmaḳ erür adın-ḳa asıġ ḳılġu -luḳ | al | aldaġ-ḳa ḳavır-a-sınça söz-leyü tükedip tört türlüg yörüg-lerig ertdi :: |
| Abh.Sho. 1507–1510 | … ıġ (tusu) ḳılġuluḳ tıldaġ-ḳa tülek-lig bolmaḳ四adın-ḳa asıġ (tusu) ḳılġuluḳ | al | aldaġ-ḳa tükel-lig bolmaḳ或智断二徳azu-ça yme bilge biliglig tarġarmaḳ-lıġ iki … |
| Abh.Sho. 1528–1529 | … l-lig bolmaḳ tarġarmaḳ-ḳa tükel-lig bolmaḳ : adın -ḳa asıġ (tusu) ḳılġuluḳ | al | aldaġ-ḳa tükel-lig bolmaḳ erür. |
| Abh.Sho. 1536–1537 | adın-ḳa asıġ ḳılġuluḳ | al | aldaġ-ḳa tükel-lig bolmaḳ erür或約四无畏azu-ça yme tört türlüg ḳorḳınç-sız-lar … |
| Abh.Sho. 2038 | alḳu niz-vanı-lar-ıġ tarġardaçı yėg adruḳ | al | aldaġ. |
| Abh.Sho. 2041 | 論日ḳaltı nomuġ adırtlamaḳ-ta adın öŋi yoḳ erür yėg adruḳ | al | aldaġ. |
| Abh.Sho. 2044 | nom adırtlamaḳ-ta öŋi yoḳ adın | al | aldaġ. |
| Abh.Sho. 2045–2046 | nedegin bolur bilgeli nom adırtlamaḳ-nıŋ niz -vanı tarġardaçı-sın aŋayu | al | aldaġ yoḳ-ın tėptėser如經説 云ḳaltı sudur-ta yrlıḳamış ol inçe tėp. |
| Abh.Sho. 2050–2051 | … nı tarġardaçı erser yindem erür nom adırtlamaḳ munda taş öŋi yoḳ yėg adruḳ | al | aldaġ tėp. |
| Abh.Sho. 2074–2080 | … idarim-ıġ tėp問nedegin bolur bilgeli nom adırtlamaḳ-nıŋ niz-vanı tarġardaçı | al | aldaġ erdükin aŋayu al aldaġ yoḳ-ın tėp. |
| Abh.Sho. 2074–2080 | … olur bilgeli nom adırtlamaḳ-nıŋ niz-vanı tarġardaçı al aldaġ erdükin aŋayu | al | aldaġ yoḳ-ın tėp. |
| Abh.Sho. 2082–2085 | … -lar tuġmaz üçün anın bilmiş kergek nom adrtlamaḳ -nıŋ niz-vanı tarġardaçı | al | aldaġ ertükin aŋayu al aldaġ yoḳ-ın tėp 問ḳayu tıldaġ-ın nomladı ol abidari … |
| Abh.Sho. 2082–2085 | … ilmiş kergek nom adrtlamaḳ -nıŋ niz-vanı tarġardaçı al aldaġ ertükin aŋayu | al | aldaġ yoḳ-ın tėp 問ḳayu tıldaġ-ın nomladı ol abidarim-ıġ tėp答為擇簡法 bölgelir … |
| Abh.Sho. 2091–2000 | … dırtlamaḳ-ta öŋi odġuraḳ yoḳ adın alḳu niz-vanı-larıġ tarġardaçı yėg adruḳ | al | aldaġ tėp iki padak -lar büdün ulatı kėnki padak-taḳı bu tıldaġ-ın tėgüçi … |
| Abh.Sho. 3046–3048 | … k-ler-tin問 öŋdün söz-leti erti ḳaltı nomuġ adırtlamaḳ-ta öŋi yoḳ yėg adruḳ | al | aldaġ tarġardaçı alḳu niz-vanı-larıġ tėp虚空非擇 kök ḳalıḳ bilmetin öçmek-niŋ … |
| Abh.Sho. 3046–3048 | … rġardaçı alḳu niz-vanı-larıġ tėp虚空非擇 kök ḳalıḳ bilmetin öçmek-niŋ bar ḳayu | al-ı | aldaġ-ı. |
| Abh.Sho. 3051–3053 | andaġ ol kök ḳalıḳ bilmetin öçmek-niŋ yoḳ niz-vanı tarġarġuluḳ | al-ı | aldaġ birök üküş-inçe bölser adırtlasar arıdı umaz tarġarġalı alḳu niz-van … |