Tanım
- Yabancı, dışarıdan gelen: “azaḳ yat baz erse ayıtġu kerek” yabancı, el, bağımlı biri ise sorgulamalı. Tanıklar: KB
- (Budist metinlerde, “taş azaḳ nomluġ”) dış, Budizm dışı; sapkın öğreti izleyen: “alḳu taş azaḳ nomluġlarta ulatılarta” bütün dış ve sapkın öğretili olanlarda; “ters azaq nomluġlarnıŋ” ters, sapkın öğretili olanların; “puranı ulatı azaġ nomluġlar sözleyürler” Purana ve benzeri sapkın öğreti izleyenler söyler. Tanıklar: MaitAbhUShoR
- Amacından sapan, boşa giden; gevşek, dikkatsiz (?): “atġalır oḳnı azaḳ” atılan ok hedefinden saptı; “oḍuġ saḳ kerek, keḍ kereksiz azaḳ; azaḳ bolsa işçi bolur iş uzaḳ” uyanık ve dikkatli olmalı, gevşeklik hiç gerekmez; işçi gevşek olursa iş uzar. Tanıklar: KBDLT
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): azaḳ — yalın hâliyle 19 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- azaḳ 17 (Abh, KB, DLT) · azaq 2 (ShoR)
- azag 1 (Mait) · azaġ 1 (U)
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (13) →Abh Abhidharma (Shogaito)
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 230–231 | alḳu taş | azaḳ | nomluġ-ta ulatı-lar-in tėp tėser -ser-ler yme tŋri burḫan-ıġ ögmiş-in neçü … |
| Abh.Sho. 374 | taş | azaḳ | nomluġ alḳu baḫşı-lar mu ol. |
| Abh.Sho. 541–542 | … ülmiş yme bolmadın burḫan yme bolmadaçı ḳaltı midik pardakçan-lar alḳu taş | azaḳ | nomluġ-ta ulatı-lar tėdir. |
| Abh.Sho. 1458–1461 | … a bar üç türlüg adırtı aŋ’ilki adı köd -rülmiş-lik uluġ baḫşı öŋi erür taş | azaḳ | nomluġ-ta ulatı alḳu baḫşı-lar-ta ikinti adı ködrülmiş-niŋ nomlamış nom-ı … |
| Abh.Sho. 3085–3086 | içdin sıŋar-ḳı burḫan nom-ındaḳı-lar-ḳa taşdın sıŋar taş | azaḳ | nomluġ-lar-ḳa yumġı-ḳa bilgülük üçün anın kergek ermez sėzik ayıdġalı iki … |
| Abh.Sho. 3969 | azu-ça yöe bar taş | azaḳ | nomluġ-lar adḳanur-lar öd ürlüg erür tėp. |
| Abh.Sho. 4079 | öŋdünki üçegü-te taş tıdġaır üçün erür taş | azaḳ | nomluġ-lar-nıŋ öd meŋgü ol tėgüçi adḳaġ-ın. |
| Abh.Sho. 4266–4268 | adın tört abipiray-lar üz-e tıdar sıyur taş | azaḳ | nomluġ-lar-nıŋ adḳaġ-ın 初兩句aŋbaşlayu-ḳı iki padak-lar üz-e ḳavır-a-sınça k … |
| Abh.Sho. 4269 | öd yol-ı tėgüçi iki ujik-ler üz-e sıyur öd meŋgü ol tėp adḳandaçı taş | azaḳ | nomluġ-larıġ. |
| Abh.Sho. 4270–4271 | … andayu öd sav tayaḳ-ı tėgüçi iki ujik-ler üz-e tıdar işvarėġ adḳantaçı taş | azaḳ | nomluġ-larıġ. |
| Abh.Sho. 4278–4279 | ünüş -lüg tėgüçi iki ujik-ler üz-e tıdar ters körüm-lüg taş | azaḳ | nom -luġ-larıġ. |
| Abh.Sho. 4283–4284 | vasdu-luġ tėgüçi iki ujik üz-e tıdar tıldaġ-sız ol tėp adḳantaçı ters | azaḳ | nomluġ-larıġ olar ad -ḳanur-lar. |
| Abh.Sho. 4290 | kėn aj-un tėp adḳantaçı ters | azaḳ | nomluġ-larıġ. |