Tanım
- Bölmek, ayırmak, sınıflamak (çoğunlukla “adırtla-” ile): “uġuşlarıġ bölmek adırtlamaḳ bölük” âlemleri bölüp ayırt etme bölümü; “inçip böle adırtlayu tükedgey biz” sonra bölerek, ayırt ederek bitireceğiz; “yalŋuqlarnıŋ tözlerin erkliglerin böldeçi adırtladaçı kişiler” insanların özlerini, yetilerini ayırıp ayırt eden kişiler; “kop kamag yalaŋuḳlarıg üç öŋi böler” bütün insanları üç ayrı (gruba) böler; “nomuġ bölgelir adırġalır üçün” öğretiyi bölmek, ayırmak için. Tanıklar: MaitAbh2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): böl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (31) →Abh Abhidharma (Shogaito)
31 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 68–71 | ḳaltı süt-in yuġrutgartaman ünmiş teg tėp分別界品tadukoş uġuş -lar-ıġ | bölmek | adırtlamaḳ bölük aŋ’ilki-niŋ aŋ’ilki第一頌aŋ’ilki şlk söz-ler又karik yme/tėr諸一 … |
| Abh.Sho. 479–483 | … e uḳıdur ḳaltı burḫan adı ködrülmiş-ig tėp釋日yöre söz-ler yinçgeleyü sınanu | bölser | adırtlasar. |
| Abh.Sho. 858–861 | … arġarmaduḳ üçün tėp üsdürti berü-ki şasdr-taḳı girant-ıġ munda basa (ḳodı) | böle | adırtlayu yörer. |
| Abh.Sho. 957–962 | … avak-lar-ta piradikabud-lar-ta azu -ça yme <anda yene> adruḳ adruḳ uġur-ın | bölmek | adırtlamaḳ<-ı üz-e> yörügi <inçip> bekiz belgülüg uḳulur üçün anın söz-les … |
| Abh.Sho. 967 | 答bu yörüg-te alḳu baḫşı-lar-nıŋ | bölmiş | ad -ırtlamış :: |
| Abh.Sho. 1567 | adruḳ adruḳ uġur-ın | bölmek | adırtlamaḳ erür. |
| Abh.Sho. 1653–1656 | adın köŋül-teki nom-ta ulatı -lar umaz | bölgeli | adırtlaġalı tört türlüg tüz-ün-ler kėrtü-sin 猶如无目inçe ḳaltı köz-süz teg iş … |
| Abh.Sho. 1657–1658 | tuyup emgek-te ulatı-lar-nıŋ öz töz-in | bölgü -te | adırtlaġu-ta alḳu kėrtü-lerig bilge bilig iş küdük üz-e seçe yėg erür. |
| Abh.Sho. 2082–2085 | … aŋayu al aldaġ yoḳ-ın tėp 問ḳayu tıldaġ-ın nomladı ol abidarim-ıġ tėp答為擇簡法 | bölgelir | adırġalır üçün nomuġ. |
| Abh.Sho. 2378 | bölgeli | sudur-nuŋ uduşulmış yörüglüg-in uduşġuluḳ yörüglügin tep. | |
| Abh.Sho. 2584–2586 | … ülük tŋri burḫan yrlıḳamış ol abidarim-ıġ tėp釋日öŋdün söz-ledi erti nom(-uġ | bölmek) | adırtlamaḳ -nıŋ adı bolur nom adırtlamaḳ tėp. |
| Abh.Sho. 2587–2588 | … nıŋ bilmek adırtlamaḳ tėgüçi erdüki bililmez üçün ḳayu-nuŋ adı bolur nomuġ | bölmek | adırtlamaḳ tėp. |
| Abh.Sho. 2614–2617 | … nom-lar kkirlig kirsiz ikigü anda ḳadılışmaḳ bulġaşmaḳ üz-e alp bolur erti | bölgeli | adırtlaġalı birök muŋa tayaḳ-lıġın söz-leser sėziŋülük bolur erti yaŋġaḳ k … |
| Abh.Sho. 2749–2750 | kşan-ın töz-lüg nomuġ bolmaz | bölgeli | adırtlaġalı öd-i adġuraḳ ḳısġ-a üçün tėp. |
| Abh.Sho. 2848–2850 | … ülük bolmaz ėyin üklimemek-niŋ yörügin ḳaltı basa anuşayakoş-ta kėn kėŋürü | bölgey | adırtlaġay biz. |
| Abh.Sho. 2885–2891 | … g öz üz-e anın adı bolur aḳıġ-sız tėp亦无問答yme ök yoḳ üçün sėzik kikinç üz-e | bölgülük | adırtlaġuluḳ orun anın bilmiş kergek adı ködrülmiş-niŋ ḳayu yrlıḳamış-ı al … |
| Abh.Sho. 2892–2895 | … odġuraḳ ėyin ükligülük bolmaḳ -ın tėp答az turz-un anuşayakoş-ta kėn kėŋürü | bölgey | adırtlaġay biz :: |
| Abh.Sho. 2918 | üçünç adırıp | bölüp | adırtlayur aḳıġ-lıġ nom-lar-ıġ. |
| Abh.Sho. 3026–3033 | … üç erdüki ne üçün iki -leyü kergek-lep söz-leti (üç) tėp答adırtlıġ odġuraḳ | bölgelir | adır -tlaġalır üçün有一师云bar bir baḫşı söz-ler iki ygrmi tıldaġ -tın turuġm- … |
| Abh.Sho. 3051–3053 | … lıḳ bilmetin öçmek-niŋ yoḳ niz-vanı tarġarġuluḳ al-ı aldaġ birök üküş-inçe | bölser | adırtlasar arıdı umaz tarġarġalı alḳu niz-vanı-larıġ ḳayu tıldaġ -ın tėptė … |
| Abh.Sho. 3068 | ėdiglig-niŋ yörügi üküş üçün | bölüp | adırtlap kergek-inçe kėŋürmiş erür. |
| Abh.Sho. 3098–3101 | yol kėrtü-nüŋ yörügi kėŋ üçün amtı margapudgalakoş-ta kėn inçip | böle | adırtlayu tükedgey biz üç ėdigsiz-ler -niŋ yörügin birer baḫşı-lar böle ad … |
| Abh.Sho. 3098–3101 | … ip böle adırtlayu tükedgey biz üç ėdigsiz-ler -niŋ yörügin birer baḫşı-lar | böle | adırtlayu karikda söz-leti erti munda kök ḳalıḳ tıdıġ-sız töz-lüg erür tėp … |
| Abh.Sho. 3111–3113 | munda alḳu ayaġ-ḳa tegimlig -ler | bölüp | ḳılmış erür iki abipiray一师云bir baḫşı söz-ler kök ḳalıḳ bir erür bolmaz böl … |
| Abh.Sho. 3111–3113 | … lüp ḳılmış erür iki abipiray一师云bir baḫşı söz-ler kök ḳalıḳ bir erür bolmaz | bölgeli | adırtlaġalı tėp有部一师云sarva-asdivat ni’kay-lıġ bir baḫşı söz-ler. |
| Abh.Sho. 3119 | birök söz-leser siz-ler kök ḳalıḳ bir erür bolmaz | bölgeli | adırtlaġalı tėp. |
| Abh.Sho. 3311–3313 | bu oḳ inçip erür bilge bilig-niŋ adruḳ-ı öŋin öŋin aŋayu | böler | adırtlayur üçün tört türlüg tüz-ün-ler kėrtü-sin bilmek-niŋ küçinde bul(ul … |
| Abh.Sho. 3314–3317 | … kėderip ikin araḳı savın anın mudaġ tėp söz-lemiş ol tėp釋日bilmek ülgülemek | bölmek | bilge bilip tėp bular tördegü barça erür bilge bilig-niŋ niznk adı :: |
| Abh.Sho. 3318–3322 | bir tek bir yörüglüg üçün öŋin öŋin adırıp | böldeçi | adırtladaçı tört türlüg tüz-ün-ler kėrtü-sin bu ürlügsüz -te ulatı十六行相altı … |
| Abh.Sho. 4095–4096 | kentü kör -miş eşidmiş-iŋe tayaḳ-lıġın usar | böle | adırtlayu söz-legeli munuŋ adı bolur sav tayaḳ-ı tėp. |
| Abh.Sho. 4162 | nedegin bolur | bölgeli | adırtlaġalı anın bu söz-legüçig (çınkėrtü) tegimlig ol (tidgeli) ḳodġalı t … |
Aynı gövdeden maddeler
“böl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).