Abh sözlüğü · madde
bildür- fiil
Tanım
- Bildirmek, öğretmek, göstermek: “uḳuş ötgünür, kör, bilig bildürür” akıl kavratır, bilgi öğretir; “bilig bildürür, bil bilig ḳadrini” bilgi öğretir, bilginin değerini bil; “bildürdi olarḳa” onlara bildirdi; “nė bildrür saŋa” sana ne bildirdi (nereden bileceksin); “çın kétrü tözüg bildürteçi” gerçek özü bildiren; “ilke bildürgüçi” ülkeye bildiren; “aḳıġsız erdüki uḳıdġalır bildürgelir üçün” kirsiz olduğunu anlatmak, bildirmek için. Tanıklar: AbhShoRKuT2KB2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bildür- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (18) →Abh Abhidharma (Shogaito)
18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 27–29 | kirlig kkir-siz töz-lüg erür-ler. küşemiş üçün | bildürgeli | ol kkir-lig kirsiz iki türlüg nom-lar erür alḳu nom-lar-nıŋ töz-i tėp tudu … |
| Abh.Sho. 83–84 | bild -ürgeli | olar-nıŋ yėg ayaġuluḳ ertükin tėp問伝何於仏nedegin tŋri burḫan-ta şastr-ta tuġu … | |
| Abh.Sho. 490 | uḳıdur | bildürür | tŋri burḫan erdükig nedegin adın tuġurmaḳ üz-e tėptėser. |
| Abh.Sho. 786–787 | azu -ça yme küsemiş üçün | bildürgeli | tarġarmış-ın alḳu niz-vanı-lar -niŋ töz-in tüpin anın yindem söz-lemiş ol. |
| Abh.Sho. 818–819 | kim alḳu yėrdinçü-teki-ler-ke | bildür-geli | üçün tŋri burḫan -nıŋ tükel-ligin bilge biliglig tarġarmaḳ-lıġ iki türlüg … |
| Abh.Sho. 1771 | umaz | bildürgeli | yörüg -üg. |
| Abh.Sho. 1776–1778 | … yorımadaçı tėp答abidarim tėgüçi ad (tėp adanmaḳ-ı erser neŋ yalŋuz yörügüg | bildürmek | üz-e yme tėr :: ) |
| Abh.Sho. 1888–1889 | bildürür | üçün tört kėrtü-te ulatı alḳu nom-lar-nıŋ belgü-sin tėp有餘师説 bar adın baḫşı … | |
| Abh.Sho. 1911–1913 | umaz üçün arıġ(ın) süz-ükin又alḳu uġur-ın yme/tėr | bildürgeli | nom belgü-sin bulmamış ol çınlayu abidarim tėgüçi adıġ azu-ça yme bu uyur … |
| Abh.Sho. 1921 | küsemiş üçün kim boşġudçı tıdsı-lar-ḳa | bildürgeli | . |
| Abh.Sho. 2942–2946 | … ġ-lar söz-legüçi öŋ birle birikip yumdaru aḳıġ-lıġ aḳıġ-sız ermiş tėp amtı | bildürgelir | üçün adırtlıġ otġuraḳ aḳıġ-sız ertükin. |
| Abh.Sho. 2971–2980 | … k üçün anın munda söz-lemiş ol yol kėrtü tėp küsemiş üçün adırtlıġ odġuraḳ | bildürgeli | aḳıġ-sız erdükin öŋdün karikda öŋi kėdergüçi -te yindem söz-leti erti yol- … |
| Abh.Sho. 2971–2980 | … ġay tėp anın munda ḳadnayu söz-lemiş ol yol kėrtü tėp kim adırtlıġ odġuraḳ | bildürgelir | üçün töz-ler-i yamıraşmaḳ-lıġ mün ḳadaġ-nıŋ yoḳ-ın <azu-ça> yme bilü tüket … |
| Abh.Sho. 2981–2983 | … arıḳ-ça bilmiş kergek ėdigsiz erser odġuraḳ erür aḳıġ-sız adırtlıġ odġuraḳ | bildürgelir | üçün yene söz -lemiş ol ulatı üç türlüg ėdigsiz-ler tėp. |
| Abh.Sho. 2997–3000 | … ırmaḳ üz-e bilip öçmek ėdigsiz-ig bililü tüketdi aḳıġ-sız erdüki uḳıdġalır | bildürgelir | üçün (çın)-kėrdü töz-in. |
| Abh.Sho. 4490 | bu yme ök andaġ ermez bu erür | bildürdeçi | tėrgin-niŋ yörügin. |
| Abh.Sho. 4491 | neŋ | bildürteçi | ermez emgek-niŋ yörügin emgek-ig bildürdeçi erser yindem erür ḳılınç emgek … |
| Abh.Sho. 4491 | neŋ bildürteçi ermez emgek-niŋ yörügin emgek-ig | bildürdeçi | erser yindem erür ḳılınç emgek. |
Aynı gövdeden maddeler
“bildür” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).