İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

birle edat

1.235 geçiş 2 biçim 20 eser KuTKBAbhMaitShoRAHUBK Anlam haritasında göster

Tanım

  1. İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
  2. (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez

Çekimli biçimler (1):

Huast Huastuanift

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 178 IV.-1–3 ḫormuzta-h t(e)ŋri-i bėş t(e)ŋri-i birle ḳam(a)ġ t(e)ŋriler süzinlüg(ü)n yekke söŋüşkeli k[e]lti-i-h inti-i
T. II D. 178 IV.-10–1 yme ḳam(a)ġ yekler ul[uġ]lar totunçsuz ovutsuz soḳ yek [birle?] yüz artuḳı-ı ḳır[ḳ t]ümen yek [y(a)vlaḳ ?] biligiŋe-h ḳatılıp ögsüz köŋü …

Aynı gövdeden maddeler

“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).