İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ev isim

Tanım

  1. Ev, konut; yurt: “atın mindi keldi eviŋe turup” atına bindi, kalkıp evine geldi; “ewindin turup çıḳtı” evinden kalkıp çıktı; “tört yıŋaḳtın … ėwleriŋizdin” evlerinizden; “azu ėdiz evte erser” ya da yüksek bir evde ise; “ebime tüşmiş” yurduma (ordugâhıma) inmiş. Tanıklar: ŞUUKB2
  2. “ev bark” ev bark, hane halkı ve mal mülk; “evdin barktın ün-” (Budist metinlerde) evi barkı bırakıp rahip olmak: “evde ünüp altı yıl tapavan berkte” evden çıkıp altı yıl çile ormanında; “ev-tin ünmiş kişiler” evden çıkmış (rahip) kişiler; “ebin barkın ḳalısız ḳop kelürti” evini barkını eksiksiz hep getirdi; “ebin barkın buzdum” evini barkını dağıttım; “evke barḳḳa badımız erser” eve barka bağlandıysak. Tanıklar: Huast2SekMait2Man
  3. Hane, aile: “neçe evinŋ kişi orunçaḳın yiddimiz erser” nice hanenin, kişinin emanetini yediysek; “evnŋ yutuzıŋa yazındım erser” başkasının karısıyla günah işlediysem. Tanıklar: U

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ev (Budist metinler), ew/ėw (KB, KuT) ve eb/ėb (yazıtlar) yazımları bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ev — yalın hâliyle 103 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ewke 20 (KB) · ewḳe 2 (KB)
  • ewiŋe 16 (KB, Mait) · ėwiŋe 1 (KuT)
  • ew 15 (KB, TT, Mait, DLT) · ėw 8 (KuT)
  • ewi 11 (KB, DLT) · ėwi 2 (KuT)
  • ewindin 1 (KB) · ėwindin 1 (KuT)
  • ewlerindin 1 (KuT) · ėwlerindin 1 (KuT)

Çekimli biçimler (67):

Huast Huastuanift

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 178 III.-12 … . M. 303⟧ . / erser . . neç[e] t(e)vledd(im)iz kürledimiz erser . . neçe-h evinŋ kişi-h orunçaḳın yid[di]miz erser kün ai t(e)ŋri-i taplamaz işi-i-g neçe i …
T. II Y. 60 b.-41–46 … [umadı]m(ı)z [ers]er [t(e)ŋri]gerü bardaçı boşuntaçı bėş t(e)ŋri y(a)ruḳın evke barḳḳa [bad(ı)m(ı)z ers]er anıġ ḳılınçl(ı)ġ [kişike] y(a)vlaḳ tınl(ı)ġḳa t …
T. II Y. 60 b.-49–50 yme ev barḳ tutduḳ [üçün yılḳıḳa barımḳa] bulup [azo muŋumuz taḳımız tegip] T. M. …
T. M. 183-1–7 yme ev barḳ tutduḳ üçün [yılḳı] ḳa bar(a)mḳa bulup .. azo mu[ŋu]muz ta[ḳımız] teg …
T. II D. 178 VI.-12 o[n ç(a)ḫşap(a)tḳa] azo ev barḳ oġrınta . . . . borluġ küŋ ḳul ḳoin . . . ḳazġunçın altım(ı)z er[ser] …