İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḫormuzta özel ad

Tanım

  1. Hürmüz tanrı: Budist metinlerde tanrıların kralı Śakra (Indra), Maniheist metinlerde ilk insan Ohrmazd: “ezrua hormuzta vişnu maheşvari” Brahmā, Śakra, Viṣṇu, Maheśvara; “tŋriler ėligi ḫurmuzta tŋri” tanrıların kralı Hürmüz tanrı; “birök ḫurmuzta teŋri körkin ḳurtulġu tınlġlar erser” Hürmüz tanrı görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa; “hroştag teŋri hormuzta teŋrike … kapagın aça bėrdi” Çağrı tanrısı Hürmüz tanrıya … kapısını açtı; “ḫormuzta teŋri oġlanı bėş teŋri” Hürmüz tanrının oğulları beş tanrı (Maniheist). Tanıklar: MaitManU

ḫurmuzta (U II) ve ḫormuzta-h yazımları da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḫormuzta — yalın hâliyle 37 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḫormuzta 19 (Mait, Abh, Huast, Sek) · hormuzta 18 (Man, Mait)

Çekimli biçimler (3):

Huast Huastuanift

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 178 IV.-1–3 ḫormuzta-h t(e)ŋri-i bėş t(e)ŋri-i birle ḳam(a)ġ t(e)ŋriler süzinlüg(ü)n yekke söŋüşk …
T. II D. 178 IV.-7–9 ḫormuzta t(e)ŋri-i-h oġlan[ı-ı] bėş t(e)ŋri-i bizniŋ üzüt(ü)müz suin y[ek]lügün söŋ …
T. II D. 178 IV.-4 … ol tiddim(i)z erser meŋigü-ü t(e)ŋrilerig [yara]t[ı]ġlı ol tidim(i)z erser ḫormuzta [t(e)ŋrili-i ş]mnulı-ı inili-i içili-i ol [tidim(i)z] erser t(e)ŋrim suida …