Tanım
- Alt, aşağı; “üstün” karşıtı: “üstün teŋri, altın yalaŋuḳ” üstte tanrılar, altta insanlar; “eḍiz ‘arşta altın seraḳa tegi” yüce Arş’tan aşağıda toprağa dek; “sögüt altın ėltü bardı” ağacın altına götürdü. Tanıklar: MaitUKB
- “altınḳı” alttaki, aşağıdaki: “yér altınqı kizlençü aġırlıq” yer altındaki gizli hazine; “üstünki altınḳı” üstteki ve alttaki. Tanıklar: TTShoR
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): altın — yalın hâliyle 43 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- altınqı 2 (ShoR) · altınḳı 2 (TT, Sek) · altınkı 1 (Mait)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →U Uigurica I-IV
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II Y. 52,2 - 14–17 | … sınta beliŋ teg kilimbi yek ḳızın ḫoyınta kötürü alıp nilapuşup atlġ sögüt | altın | ėltü bardı |
| U II, T. II, Y., 48-64–66 | üstün kök-deki | altın | yaġız-taġı tişi ėrkek nom aşlıġ naivaziki tŋri-ler-ke yaġuġta taiḫan ḫan k … |
| U II, T. II Y 42.-80–81 | munı teg tükel-lig kişi et’özin bulġum emti üstün tŋri yėrinte | altın | kişi azunınta toġġuluġ buyan edgü ḫılınç alalım |
Aynı gövdeden maddeler
“altın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).