İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

azu bağlaç

Tanım

  1. Veya, ya da; “azu … azu” ya … ya: “braman oḳusınta erser azu ... ksatirik oġusınta erser” brahman soyundan olsa ya da kşatriya soyundan olsa; “anıŋ oḳşaġı yoḳ azu meŋzegi” onun benzeri ya da eşi yoktur; “tutup ölürgeli azu ḳınaġalı saḳınsar” tutup öldürmeyi ya da cezalandırmayı düşünürse; “azuça yme” ya da, yahut da; “azo muŋ üçün, azo puşi bėrgeli ḳızġanıp” ya ihtiyaç yüzünden ya da sadaka vermeyi kıskanıp. Tanıklar: HuastKİPAbhUShoRKuTKB
  2. Soru tümcelerinde “yoksa, acaba”: “barmu munuŋ köksinte kutrulmaḳlag urug, azu yoḳ” bunun gönlünde kurtuluş tohumu var mı, yoksa yok mu; “azu bu sabımda igid barġu” yoksa bu sözümde yalan var mı? Tanıklar: BKMait

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): azu — yalın hâliyle 267 kez

Çekimli biçimler (2):

U Uigurica I-IV

20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 207.-30–37 … oġus erser .. inçe ḫltı .. uluġ sal sögüt-ke oḳsatı braman oḳus-ınta erser azu uluġ sal sögüt-ke oġsatı ksatirik oġus-ınta erser .. azu uluġ sal sögüt-ke …
U II, T. III M. 207.-30–37 … n oḳus-ınta erser azu uluġ sal sögüt-ke oġsatı ksatirik oġus-ınta erser .. azu uluġ sal sögüt-ke oġsatı siristi bayaġut-lar oġus-ınta toġmaġ-ı bolur
U II, T. III M. 207.-78–80 azu ėdiz .. taġ-ta erser .. azu ėdiz ev-te erser .. azu stup-nuŋ içinte orġulu …
U II, T. III M. 207.-78–80 azu ėdiz .. taġ-ta erser .. azu ėdiz ev-te erser .. azu stup-nuŋ içinte orġuluġ ol…
U II, T. III M. 207.-78–80 azu ėdiz .. taġ-ta erser .. azu ėdiz ev-te erser .. azu stup-nuŋ içinte orġuluġ ol…
U II, T. III M. 207.-81–93 tŋriler ėligi-y-a toyın smnanç upasi upasanç erser .. azu olar-tın adın töz--ün-ler oġlı erser yme .. tözün--ler ḫız-ı erser yme .. …
U II, T. III M. 207.-81–93 … --ler ḫız-ı erser yme .. kim-ler birök tuġ uç-ınta or-mıs-ıġ anı körser .. azu aŋa yaḳın tursar aŋmıntın anıŋ kölige-si tegser .. azu anıŋ tooz-ı topraġ- …
U II, T. III M. 207.-81–93 … ıs-ıġ anı körser .. azu aŋa yaḳın tursar aŋmıntın anıŋ kölige-si tegser .. azu anıŋ tooz-ı topraġ-ı yiil üze toḳıdılıp tegser yme tŋri-ler ėligi-y-a ol t …
U II, T. III M. 207.-35–48 … p .. ol tınlġ-lar-nıŋ küidüŋ et’özi üze saçsar .. olar inçip tamu-ta erser azu yılġı azun--ınta erser .. azu erklig ḫan--nıŋ yėrtinçü-sinte erser .. azu …
U II, T. III M. 207.-35–48 … t’özi üze saçsar .. olar inçip tamu-ta erser azu yılġı azun--ınta erser .. azu erklig ḫan--nıŋ yėrtinçü-sinte erser .. azu prit ajun-ınta erser .. azu ol …
U II, T. III M. 207.-35–48 … azu yılġı azun--ınta erser .. azu erklig ḫan--nıŋ yėrtinçü-sinte erser .. azu prit ajun-ınta erser .. azu olartın adın ḫayu azun-lar--ta toġmıs erser ym …
U II, T. III M. 207.-35–48 … .. azu erklig ḫan--nıŋ yėrtinçü-sinte erser .. azu prit ajun-ınta erser .. azu olartın adın ḫayu azun-lar--ta toġmıs erser yme .. olar inçip bu darnı-nıŋ …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … saŋram sanlıġ ed tvar-ıġ alıp ısletip yanḳısın yantutın birmedim erser .. azu satıġ yuluġ oġrınta taŋin trazukin çıġın tsunın siŋin ḳavın kürin kürlügin …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … iŋin ḳavın kürin kürlügin arıp yuyup (yuvup?) az bėrip üküş altım erser .. azu yme yėr suv baġ borluḳ ı tarıġ tarımaḳ oġrınta suvdaġı tınlġ--larıġ ḳurġaġ …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … lürdüm erser .. adınaġu-nuŋ ėsig özin üzüp kntü özümin igdilentim erser .. azu yme suu suulep yarıḳ kedip yaġı sançıp yti ḳılınçın bıçıp y-a ḳurup oḳ adı …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … lüg tınlġ-larıġ küŋ ḳul ḳılıp uçuz yinik tutup emgedip irintürdüm erser .. azu ėlig törüg bulġadım erser .. ėl bulġaġıŋa ḳatılıp ı-duḳ ḳutluġ tınlġ-lar-ġ …
U II, T. II Y 42.-38–57 … ḳılınçlar ḫıltım erser vrḫar sanlaġ saŋig tavaran yėdim yuŋaldım erser .. azu satıġ yuluġ oġurınta teŋin tarazukin çıġın tsunin sinŋin ḫavın kürin küril …
U II, T. II Y 42.-38–57 … tsunin sinŋin ḫavın kürin küriligin artım yutdum az bėrip üküş altım erser azu yėr suv baġ borluġ ı tarıḳ tarımaḳ .. oġurınta suvdaġı tınlıġ-laraġ ḳurġaġ …
U II, T. II Y 42.-38–57 … ġ suvda kemişip ölürtüm erser atnaġu özin üzüp kntü özümin igtüledem erser azu suu suulep yarıġ ketip suvri söŋün sançıp yėti ḫılıçın bıçıp ya ḳurup oġ a …
U II, T. II Y 42.-38–57 … ü kişi-lerig küŋ ḫul ḫıltım uçuz yinik tuttum emgettim irintürtüm erser az (azu) ėlig törüg bulġadın erser bu bulġaġ tilŋeŋ-ke ḫatıltım ıduġ ḫutluġ-larġa t …

Aynı gövdeden maddeler

“azu” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).