İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bėş sayı

Tanım

  1. Beş: “bėş pançaḳi toyınlar” (Buda’nın) ilk beş rahibi; “bėş ajun” beş varoluş yolu; “ḫormuzta teŋri bėş teŋri birle” Ormuzd tanrı beş tanrı (ışık öğesi) ile; “bir yılḳa beş yolı süŋüşdimiz” bir yılda beş kez savaştık; “ainıŋ bės ygrmisinte” ayın on beşinde; “bės uluġ mudurlar” beş büyük mudra; “béşegü” beşi birden. Tanıklar: BKMaitU3ShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bėş — yalın hâliyle 3.687 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • beş 3.456 (EÇS, Abh, BK, KT) · bėş 202 (Abh, Mait, Huast, Man) · béş 25 (ShoR) · bêş 4 (ShoR)

Çekimli biçimler (4):

TT TT I-X

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 2. -28 bėş yek talaşur . üç üzüt öklesür [.]
T II Y 36.1.-159 … üg yoluŋ alp . künikeki işiŋ tıdıġ-lıġ [.] kiçig oġlan 23. T II Y 36.11. bėş elig. / y-a ḳurup oḳ atḳalır . yalıŋ ḳılıç tutup oḳ üzkelir . tıt sögüt bu …
T III D 2601-1–2 alḳu bėş ajunlarnıŋ umuġı [.] aryayışa töz nom ///////çı/// [.] ayançaŋ köŋülin yük …
T III D 2603.-31 bėş ajun-taḳıı tınlġ-larıġ . biligsiz biligdin öŋii ötür -tüŋüz .
T III D 2606-46 bėş ajunuġ irkletip ozḳurtuŋuz [.]
T III 2602-59 alḳatmış bėş ḳat tŋrii yėrintee toḫurtuŋuz .

Aynı gövdeden maddeler

“beş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).