İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

alp sıfat

128 geçiş 10 biçim 17 eser AbhKBShoRMaitDLTBKTTT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yiğit, kahraman, cesur: “toŋa alp er erdi” Tonga yiğit bir erdi; “edgü alp kişig” iyi, yiğit kişiyi; “ḳaġanı alp ermiş” kağanı yiğitmiş; “alpın erdemin üçün” yiğitliği ve erdemi için. Tanıklar: KTKB
  2. Güç, zor, çetin: “alp bulġuluḳ kişi et’özi” bulunması güç insan bedeni; “alp ündürgülük” (dışarı) çıkarılması güç; “ed öŋedmeki alp” malın düzelmesi zor. Tanıklar: AbhTT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): alp — yalın hâliyle 153 kez

Çekimli biçimler (9):

KÇ Küli Çor Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KÇ 1 ... alpin erdemin üçün Ap[a Tarḳan] Çıḳan Tunyuḳuḳ ėtip bermiş.
KÇ 4–5 ... özlüki boz at erti. Kedim alpi erdemi anta tükedi. Türk bodunḳa.... Saġ(ı)r Çuluġan yaġı(t)toḳda [Küli] Ç …
KÇ 6 … ėrü Az erti. Küli Çor Türk bodun [ḳ]aġanıŋa eli[n törösin ] Bilgesin üçün, alpin erdemin [üçü]n ḳaz[g]antı
KÇ 12 … ü[ŋüş s]üŋüşdökde Küli Çor oplayu tegip bulġayu / [Tab]ġaçḳa bunça süŋüşüp alpin erdemin üçün kü bunça tutdı.

Aynı gövdeden maddeler

“alp” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).