İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

adruḳ sıfat

Tanım

  1. Başka, farklı; “adruḳ adruḳ” türlü türlü, çeşit çeşit: “adruḳ adruḳ emgek teginürler” türlü türlü acılar çekerler; “adruḳ adruḳ etüz körtgürüp” türlü türlü beden göstererek; “tüü törlüg adroq ḫua çeçek” çeşit çeşit çiçek. Tanıklar: HuastKİP2SekKPMait2AbhShoR2
  2. Üstün, seçkin: “yėg adruḳ” en üstün; “adruḳraḳ tegimlig” daha üstün, daha layık. Tanıklar: Abh2ShoR
  3. Fark, üstünlük: “kişide kişi aḍruḳı bar telim, bu aḍruḳ biligdin” insanla insan arasında çok fark vardır, bu fark bilgidendir. Tanıklar: KB

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): adruḳ — yalın hâliyle 87 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • adruḳ 85 (Abh, Mait, Sek, ShoR) · adruk 1 (Mait) · aḍruḳ 1 (KB)
  • adruḳı 5 (Abh) · aḍruḳı 2 (KB)

Çekimli biçimler (10):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.031.18–22 … n) tört (miŋ) ... / / arka / bėşinç ıḳi yigirmi p(a)t(a)r tört buluŋtın adruḳ körtle sarvaglar (bo)lur..
Mai.Tek.037.03–08 amtı siz ol sögüt erdnig adruḳ adruḳ itigin itiŋ yaratıŋ hormuzta teŋri yarlıġıŋa vişvaḳrmi teŋri taḳı ad …
Mai.Tek.037.03–08 amtı siz ol sögüt erdnig adruḳ adruḳ itigin itiŋ yaratıŋ hormuzta teŋri yarlıġıŋa vişvaḳrmi teŋri taḳı adın erü …
Mai.Tek.053.12–17 … ka⟧ / sekiz yigirminç bi(r) -tup çalaprbasi lu kanı teŋri teŋrisi burkanag adruḳ adruḳ aşın içgün otın emin oyunın ırın yėti kün yėti tün tapınıp udunup yė …
Mai.Tek.053.12–17 … sekiz yigirminç bi(r) -tup çalaprbasi lu kanı teŋri teŋrisi burkanag adruḳ adruḳ aşın içgün otın emin oyunın ırın yėti kün yėti tün tapınıp udunup yėti--nç …
Mai.Tek.055.25–31 … g esri kusrı suvdaḳı kurġaḳ--d(aḳ)ı çeçekler yarılıp açılıp tö(k-) -(ülür) adruḳ adruḳ eŋer teger çintan tamalaptr abiruş krbirde ulatı (erdni-) -lig sögüt …
Mai.Tek.055.25–31 … kusrı suvdaḳı kurġaḳ--d(aḳ)ı çeçekler yarılıp açılıp tö(k-) -(ülür) adruḳ adruḳ eŋer teger çintan tamalaptr abiruş krbirde ulatı (erdni-) -lig sögütler ıġ …
Mai.Tek.066.18 - / antag aġır emgek ... -up amtı bu prt / / yėme ol ... adruḳ körklüg ... tamuluglar katıg ö / - .:. -yü tükel bilge mayt(rı) (burkan) . …
Mai.Tek.067.11–15 ... yörgenmiş kidirti ad(ruḳ) (a)druḳ kuş keyik başlıg.. tamu ... - / örtlüg yalınlıg ... öz kurug ... a …
Mai.Tek.067.11–15 ... yörgenmiş kidirti ad(ruḳ) (a)druḳ kuş keyik başlıg.. tamu ... - / örtlüg yalınlıg ... öz kurug ... amarıları …
Mai.Tek.071.50–52 tınlıglar ne ayıg kıl(ınç küçinte) bu muntag adruḳ adruḳ emgek tegi--nürler..
Mai.Tek.071.50–52 tınlıglar ne ayıg kıl(ınç küçinte) bu muntag adruḳ adruḳ emgek tegi--nürler..
Mai.Tek.081.23–28 adruḳ ad(ruḳ) kü kelig erde(m) kılıp ... pançanvan kü- ... tag töpüsinte turup a …
Mai.Tek.081.23–28 adruḳ ad(ruḳ) kü kelig erde(m) kılıp ... pançanvan kü- ... tag töpüsinte turup al(kudın) …
Mai.Tek.100.08–13 … ötüntüler ayagka tegimlig teŋrim aglaḳta aglaḳ maytrılag yaŋı künnüŋ yėgin adruḳın tėp ... erdi ...
Mai.Tek.107.18 … aḳ ogrınta eren savın işile(rke) ... işiler savın erenke / t- ... ... üçün adruḳ ad(ru)k tamu- ... ... bit / / / ıdar ... -tm / / - ... ... malark(a ö)güg …
Mai.Tek.107.18 … ınta eren savın işile(rke) ... işiler savın erenke / t- ... ... üçün adruḳ ad(ru)k tamu- ... ... bit / / / ıdar ... -tm / / - ... ... malark(a ö)güg kaŋġıg b …
4a-2–6 … ḳlar ara taluy ögüz ortusınta sumir taġ turmış osuġluġ ḳopta ḳutluġ alḳuda adruḳ yėr tŋriniŋ didimi osuġluġ erüş üküş edgü tınlġlar üze tıġmış teg tolu erü …
5a-24–26 ḳ- . . . g-ilerinde [ol]urup adru[ḳ] . . . . . . tŋridem aş a[şayu]rlar . . . . . . -un küseyürler . .
Mai.T-11.3a.30 … tı ne yme taştın sıŋarḳı blgü-lerig ne yme içtin sıŋarḳı [blgülerig] egruḳ edruḳ tüllerig ḳoduru [ḳo]lulasar kiçimedin ara siziŋ yanınḳızta burḫanlıġ kün t …
Mai.T-11.8a.18 … tluġ [ç]ambu sögütüg körüp [mun]gadıp adınıp inçe saḳınç saḳınur .. ançama edruḳ adınçıġ bu sögüt erdni erür .. altunluġ ıġaçı kümüşlüg budıḳ-ları .. waydu …
Mai.T-11.10a.15–22 … elirçe biş boduġluġ yaruḳların tegriklep ög ḳarnıntın ünti .. anıŋ adınçıġ edruḳ yaruḳıŋa üç mıŋ uluġ mıŋ yir suw yal(ı)nayu turur ..
Mai.T-11.12a.24 adruḳ adruḳ aġar ayaġ ḳılur-lar ..
Mai.T-11.12a.24 adruḳ adruḳ aġar ayaġ ḳılur-lar ..
Mai.T-11.13a.19–23 … altunluġ ḳayda brḫmayu bramann(ı)ŋ ewiŋe tegür-üp üstün tŋri altın yalnḳuḳ edruḳ edruḳ aġar ayaġ ḳılurlar ..
Mai.T-11.13a.19–23 … uġ ḳayda brḫmayu bramann(ı)ŋ ewiŋe tegür-üp üstün tŋri altın yalnḳuḳ edruḳ edruḳ aġar ayaġ ḳılurlar ..
Mai.T-11.13b.02–10 … [ayaġḳa] tegimlig bodiswtn(ı)ŋ edruḳta edruḳ burḫan ḳutın bulġuluḳ belgülerin körüp brḫmayu purohit-ḳa inçe tėp t …
Mai.T-11.13b.02–10 … [ayaġḳa] tegimlig bodiswtn(ı)ŋ edruḳta edruḳ burḫan ḳutın bulġuluḳ belgülerin körüp brḫmayu purohit-ḳa inçe tėp tėyürle …

Aynı gövdeden maddeler

“adruk” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).