Tanım
- Sakin, uysal, yumuşak huylu: “örüg ol amul keḍ serimlig sabur” ağırbaşlı, sakin, çok sabırlı; “inç amul” rahat ve huzurlu; “kelgil amul oynalım” gel, huzur içinde oynayalım; “aġır aġruş amil yabaş kişiler” ağır, ağırbaşlı, sakin, uysal kişiler. Tanıklar: TTKBDLT2
- “amul tut-” (gönlü, aklı) sakin tutmak: “köŋül bütti şeksiz, amul tutġıl ög” gönlün şüphesiz inandı, aklını sakin tut. Tanıklar: KB
- (Budist metinlerde “amal, amıl” yazılışlarıyla) dingin, huzurlu; “örüg amıl, ürük amal” sürekli dingin (nirvana için): “ürük amal nirvanıġ bulurlar” sürekli, dingin nirvanayı bulurlar; “örüg amıl köŋlin” dingin gönlüyle. Tanıklar: Mait2
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): amul — yalın hâliyle 44 kez
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.006.14–16 | arka ... | amal | nırvan bult- ... nomlug şazın / - ... ... - yitilür alkınur.. |
| Mai.Tek.026.07–10 | yarat- ... öŋi kiterip (antag) osuglug ürük | amal | tünün ... - / tükel bilge ma(ytrı) ... lkşanın yarataglıg |
| Mai.Tek.059.13–16 | ürük | amal | (nırvan)ıg bulurlar üdsüz kolu--(suz) (öv)kelemez bulġanmazlar kop kamag t … |
| 2b-20 | … mli]g mait[ri bodiswt] . . . . . . onunç ülüş [üç] ptr saḳınç saḳınur örüg | amal | nirwanta öŋi meŋülüg meŋi bultuḳmaz . . |
| Mai.T-11.4a.22–29 | ayaġ-ḳa [te]gimlig bodiswt yme ḳamaġ ödün örüg | amıl | köŋlin yirti-nçüdeki tınlıġ[larıġ] mün ḳadaġ söz-lemekte küzedkelir üçün ö … |
| Mai.T-11.15b.10–14 | brḫma tėser örüg | amıl | nirwann(ı)ŋ atı bolur .. taḳı yme brḫma atlaġ edgü ḳılınç ḳılm(a)ḳḳa ı<y>a … |
Aynı gövdeden maddeler
“amul” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).