Mait sözlüğü · madde
arhant isim
Tanım
- Arhat, ermiş: Budist yolun sonuna varıp tutkulardan kurtulmuş, bir daha doğmayacak olan kişi: “arhant ḳutın bulur” arhatlık mertebesine erer; “şaripudrė arḫant” arhat Śāriputra; “arhant kutıntın arıtı taymaz” arhatlıktan hiç düşmez; “arġant toyunuġ ölürtümüz erser” arhat bir keşişi öldürdüysek. Tanıklar: MaitAbhTövbe
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): arhant — yalın hâliyle 61 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- arhant 36 (Mait, ShoR) · arḫant 25 (Abh, ShoR, TT, Sek)
- arhantka 3 (Mait) · arḫantḳa 1 (Abh)
- arhantlarka 2 (Mait) · arḫantlarḳa 2 (U, ShoR)
- arhantnıŋ 2 (Mait) · arḫantnıŋ 2 (Abh, ShoR)
- arḫantlar 2 (ShoR) · arhantlar 1 (Mait)
- arḫantıġ 2 (ShoR) · arhantıg 1 (Mait)
- arḫnt 2 (Abh, Sukh) · arhnt 1 (Mait)
Çekimli biçimler (20):
Bağlamlar
Bütün geçişler (47) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
47 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.67 | … n kutın / / 12 = 4a 414 ölürür atlıg boşġutsuz tınlıg bar tömkesiz üçün | arhant | kutın bulur.. |
| Mai.Tek.00207–00209 | kaltı ġotiki atlıg | arhant | toyın kentü yülügüsi üze bogzın bıçıp nırvanka bardı.. |
| Mai.Tek.00210 | bu üçünç boşġutsuz | arhant | dıntar tėtir.. |
| Mai.Tek.00215–00216 | arhant | kutın bulup taymaz bu törtünç boşġutsuz arhant dıntar tėtir.. | |
| Mai.Tek.00215–00216 | arhant kutın bulup taymaz bu törtünç boşġutsuz | arhant | dıntar tėtir.. |
| Mai.Tek.00217–00224 | taḳı yėme tebrençsiz turmış atlıg boşġut--suz tınlıg ba rneçe yėme | arhant | kutıntın kayġulug tıltaglar ötrü tursar inçip et-özin küz--edmeser saḳlanm … |
| Mai.Tek.00217–00224 | … saḳlanmasar yėme arhant kutıntın yėme arıtı taym(az) (bu) bėşinç boşġutsuz | arhant | dı(ntar) erür.. |
| Mai.Tek.00225–00228 | … ḳı yėme topulur tözlüg atlıg boşġutsuz tınlıg bar kim kam(ag-) -da üstünki | arhantlarnınŋ | edgüsin erdemin bulġalı tegimlig bolur.. |
| Mai.Tek.00229–00231 | bu erür altınç boşġuts(uz) | arhant | dıntar.. taḳı yėme bar bu kanımaḳsız telgenmeksiz tö(zlüg) ... titıḳ utġur … |
| Mai.Tek.00232–00234 | arka / yükünç iki yigirmi p(a)t(a)r | arhant | kutın bulup taymaḳ tüş--mekke arıtı korkmaz bu yitinç boşġutsuz arhant dın … |
| Mai.Tek.00232–00234 | … a)r arhant kutın bulup taymaḳ tüş--mekke arıtı korkmaz bu yitinç boşġutsuz | arhant | dıntar erür.. |
| Mai.Tek.00242–00248 | bu erür sekizinç boşġutsuz | arhnt | dıntar taḳı yėme bar ikidin sıŋar ülüşin kutrulmış atlıg boşġutsuz tözün t … |
| Mai.Tek.004.33–37 | arhantlarka | kutġarġulug bu ... -larka süzülüp kutġarġulug ol tın(lıg) alku srvatyan at … | |
| Mai.Tek.004.40–45 | kaltı bir üdün m(a)hamotġalyin | arhant | anasın kutġarġalı sansız tümen sumır tag--lar töpüsi üze irkleyü motġalayi … |
| Mai.Tek.004.40–45 | … nasın kutġarġalı sansız tümen sumır tag--lar töpüsi üze irkleyü motġalayin | arhantnıŋ | kü kelig erdemi üze meriçi kançanapati uluşka barı yarlıḳap |
| Mai.Tek.004.46–50 | motġalyin | arhant | anasın kutġaru yarlıḳap ikile evriltükte teŋri burkannıŋ manoçap atlıg kü … |
| Mai.Tek.005.20–24 | … u kılmaḳı (antag erti kal)tı bir üdün ... (teŋri) teŋrisi burkan şariputri | arhant | birle yazı yėrde çankir--mit kılu yorıyurlar erti.. |
| Mai.Tek.005.25–30 | … ıŋ ara bir kuşlaġu kuşka kovıt--mış kögürçgün muŋka tarkka tegip şariputri | arhantnıŋ | köligesiŋe sıḳıntı inçe ök korkınçı sönmedi bezer titreyür erti.. |
| Mai.Tek.006.07–13 | … rı yarlıḳar.. on--(tun) (sıŋar) ... maytrı burkan ... - / unlugta yatu ... | arhant | kutıŋa tegürü ... (yi)me / - ... |
| Mai.Tek.007.32–37 | … edük kişiler oglanı yaşı purnı vimali ġavanpati subahuda ulatı bėş ınallar | arhant | kutın bultı--lar |
| Mai.Tek.007.40–45 | … bėş pnçikler kinki bėş upa / / ... -kiler kamag birle bu yėr suvda on yaŋı | arhant | toyınlar boltılar teŋri burkan birle bir yigirmi sadaġari inçe tėp tėdi.. |
| Mai.Tek.007.57–62 | … p olar yėme teŋri (t)eŋrisi burkanka yaġuḳ tegip (to)yın dıntar boltılar.. | arhant | kutıŋa tegintiler.. |
| Mai.Tek.020.12–14 | ötrü (şari-) -putri | arhant | inçe tėp öt(ünti) uluġı teŋrim bu çambudvip (uluşta) / / arka urunçaḳ . … |
| Mai.Tek.024.14–19 | (ya)rlıḳa(dı) ... / / anmani.. anta basa atinankotani | arhant--ka | tutdı.. ulatı bėş p(a)nçaḳ bėş upançik şariputri motġalyini m(a)ha--kşp bt … |
| Mai.Tek.024.14–19 | … nçaḳ bėş upançik şariputri motġalyini m(a)ha--kşp bt(ri)ki anuritide ulatı | arhant--larka | yaḳın tegürüp tutdı.. |
| Mai.Tek.050.01 | arhant | bolurlar.. | |
| Mai.Tek.050.09–12 | ... çikin et-özlüg ulug (tegi)mlig | arhantlar | bolurlar.. anta--da bas(a) ... inçe ėşidür.. |
| Mai.Tek.051.14–18 | … ŋri yėrintin kodı ėnip sumani ınal birle tuşup altun öŋlüg altun kırtışlıg | arhant | (bolurlar) |
| Mai.Tek.052.01–05 | … ėmişlik yėrin tolu töşep samntapşup yėmişlikig satġın alır ötrü (ar)şidati | arhant | birle saŋram (itgeli) toḳıġalı tyan yip tuta ülügleyür- -ler |
| Mai.Tek.052.18–23 | arşi--dati | arhant | inçe tėp sözleyür.. saŋram taḳı bütmezken ite başladuḳta oḳ altı kat teŋri … |
| Mai.Tek.052.36–40 | … aġutlar birle üç ay küni teŋri teŋrisi burkanag ayap aġırlayıp toyın bolup | arhant | kutın bulurlar.. |
| Mai.Tek.057a.14–15 | bir kata nom işi--dip alku nizvanı- -larıg arıtıp | ar--hant | kutıŋa teginti.. |
| Mai.Tek.058.38–40 | … ıḳi kutluglarıg ölür--geli saḳıntı.. yine yėme anġulmali ogrı ol oḳ ajunta | arhant | kutın bulġulug erdi.. |
| Mai.Tek.058.52 | kininte taḳı şariputri | arhantag | yėme ölürgeli saḳınıtı.. |
| Mai.Tek.058.53 | yine şariputri | arhantka | oḳ süzülti yėme ök bir keyikçi er erdi.. ke- ... / / ⟦? = 134 368 413 417 … |
| Mai.Tek.069.35–37 | terk üdün ulġadıp bedüp tükel bilge maytrı burkan nomınta toyın bolup | arhant | kutıŋa tegirler |
| Mai.Tek.081.03–08 | … inlig seviglig ezrua ünin kü kelig erdemlig tıt- -sıları ara ögütmiş purnı | arhantıg | (oḳ)ıp inçe tėp yarlıḳayur sen |
| Mai.Tek.081.13–20 | neçe ür kėç anta bolur yėme ne türlüg emgek teginürler ötrü purunı | arhant | ayasın kavş--urup tükel bilge maytrı burkan / -nıŋ çkr laḳşanın itilmiş ad … |
| Mai.Tek.081.21–22 | ötrü ayagka tegimlig purunı | arhant | yėrde yitlinip kök kalıḳ--da belgülüg bolur.. |
| Mai.Tek.082.59 | neŋ sŋıt tam(uda) tugġulug ayıg kılınç kılmazun yine ök purunı | arhant | kü kelig erdemin kamag çmbudvip uluştaḳı tınlıg--(lar) üştürü inçe tėp söz … |