Mait sözlüğü · madde
barḳ isim
Tanım
- Ev, yapı; çoğunlukla “ev bark” ev bark, yurt: “evig barkag kodup toyın bolsar” evini barkını bırakıp rahip olursa; “ev barḳdın kesildiler” evlerinden barklarından ayrıldılar; “evtin barḳtın üŋeli” evden barktan çıkmak için; “yavlaḳ irü belgüler alḳu evde barḳta közünür” kötü belirtiler bütün evde barkta görünür; “evke barḳḳa badımız erser” (ışığı) eve barka bağladıysak. Tanıklar: Huast2SekMait2AbhMan
- (Köktürk yazıtlarında) türbe, mezar yapısı: “aŋar adınçıg bark yaraturtum” onun için olağanüstü bir türbe yaptırdım. Tanıklar: KT
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): barḳ — yalın hâliyle 23 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- barḳ 14 (Sek, Huast, KB, Mait) · bark 9 (KT, Mait, BK, Man)
- barḳtın 9 (Abh, ShoR, TT, Mait) · barktın 3 (Mait)
- barḳıg 2 (BK) · barkıg 1 (Mait) · barḳıġ 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (21):
Bağlamlar
Bütün geçişler (17) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.003.15–23 | … uz taḳsız telim taşım bay barımlıg sansız üküş kötişvr bayaġut--lar evleri | barkları | öz tıḳ- vityas--tan yigi |
| Mai.Tek.007.55–56 | (ına)llar çorlar evlerin | (barkların) | kodup toyın dıntar (bolmaz)lar erti.. |
| Mai.Tek.007.57–62 | anın amtı ... kop yilik tutuḳ ev | (bark) | (kod)up toyın dıntar bolalım (munılay)u keŋeşip olar yėme teŋri (t)eŋrisi … |
| Mai.Tek.018.20–24 | … gda antag kügi üni ėştildi tözün maytrı teŋri teŋrisi burkan nomınta evdin | barktın | önti tėp.. taḳı yėme alku yėr suv--larda sadu kılmaḳ ün ėştilti |
| Mai.Tek.023.16–18 | eŋ (ilki) evig | barkag | ordug karşıg ... -ug kodmazlar.. ıḳinti kazġanmış ... kısıg yıġa tėre tuta … |
| Mai.Tek.027.06–11 | kim yėme kurtulmaḳ küsüşin burkan nomınta evig | barkag | kodup toyın bolsar azu toyın bolġuçıḳa basutçı bolsar alku tınlıg maytrıla … |
| Mai.Tek.040.05–08 | ol oḳ kün kitu--(mati balıḳ) uluştaḳı ... iyin evig | (barkıg) | (koddaçı) toyın bolurlar.. ... |
| Mai.Tek.049.01–03 | 6 ? = 234 277 511 534 yoḳ ... (ço)ġın yalın(ın) ... ... (ev) | barkların | ... ... biligke ... |
| Mai.Tek.050.17–21 | … ar.. sekiz tümen tört mıŋ bramanlar (a)lku yėgedmek begedmek erk türk (ev) | bark | (ko)dup ıda(lap) / / / maḳag ... - / k / - ... |
| Mai.Tek.052.53–56 | … saŋram--larıg açınsar agrınsar v(i)rhar saŋram yėrin sipirser arıtsar evig | bark--ag | kodup toyın dıntar bolsar baçag olursar arıg çhşapt ... -d- ... |
| Mai.Tek.054.22–24 | konuḳluḳ ev | bark | buşı bėrser.. üstün teŋri yėrinte altın yalaŋuḳ et-özinte ulatı nırvanlıg … |
| Mai.Tek.058.09–13 | anı kör- -üŋler ol an--tag bėş çöbıḳ yavlaḳ üdteki evdin | barktın | ünmiş toyınlar antag körksüz kılınçlıg erserler taḳı ne aytmış kergek igil … |
| Mai.Tek.111.07–12 | ançam(a) ... / / üskütek yarsınçıg sasıg ... / / utunu / / / miş evdin | barktın | ün(üp) dıntar tėp bu muntag tamulug emgekliglerde ozmasar kurtulma--sar ni … |
| Mai.T-11.3b.07–11 | ançama meŋi ançama edgü asıġ tusu ançama edgü ḳut ḳıw kim meniŋ ewimte | barḳımta | burḫanlıġ kün tŋri toġar ermiş .. |
| Mai.T-11.6b.17–29 | … udmış tınlaġlaraġ kntü et’özin ḫua yawışġu töltek-lig edgü yıdın toġmış ew | barḳ-ça | saḳınıp ol tınlaġlaraġ kigürüp isinü olu[ru]rça saḳınur isig ḳowuḳḳa ünmiş … |
| Mai.T-11.13b.15–22 | … ş ḳutı buyanı-ı erür .. naŋ bu orduda ḳarşıda ol-urġu ermez .. otġuratı ew | barḳ | ḳodup sisiksiz burḫan ḳutın bulġay .. tort köni kirtü nomluġ uluşlar üze e … |
| Mai.T-11.16a.28 | … … … -üklerig … kiŋürü ayu bėrür … ol tıltaġın sekiz ygrmi kolti sanı awdin | barḳtın | ünmiş dintarlar bilge bramanlar .. alḳu bodiswt-aġ baḫşı taplayurlar .. ḳo … |
Aynı gövdeden maddeler
“bark” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).