Mait sözlüğü · madde
beḍük sıfat
Tanım
- Büyük, ulu, yüce: “beḍük yılan” büyük yılan; “bay bedük kişiler” zengin, ulu kişiler; “ulug bedük sögüt” büyük ağaç; “ḳırlar ediz bedük” tepeler yüksek, büyük; “biliglig saḳınuḳ, kör, atı beḍük” bilgili, sakıngan, adı yüce; “küçlüg bedük bolur” güçlü, büyük olur; “biliglig beḍükrek” bilgili daha büyüktür. Tanıklar: MaitManKuTKB2DLT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): beḍük — yalın hâliyle 72 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- beḍük 47 (KB, KuT) · bedük 24 (Mait, ShoR, O, Man) · bėdük 1 (IB)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.007.32–37 | … baştınkı (bir) (patar) sadaġari inçe tėp tėdi anta--da basa barnaslıg bay | bedük | kişiler oglanı yaşı purnı vimali ġavanpati subahuda ulatı bėş ınallar arha … |
| Mai.Tek.012.01–08 | ezrua / / 12 = 9 adġar atların yarataglag körtle kaŋlılar ulug | bedük | ud iŋek boalar kuduz öküzler tadun turpı buzaġular irk erkeç teke oglaḳ tü … |
| Mai.Tek.020.07–11 | bu çambudvip uluş üç türl--(üg) ulug çog yalınka tükellig bolġay bir ulug | bedük | kėŋ alkag bolmaḳ ikinti körklüg ... / / ėlig bolġay üçünç edgü kutlug tınl … |
| Mai.Tek.070.02–09 | … ant(a) (ötürü) adan yük / / - ... üdteki otın yalının (yörgen-) -miş ulug | bedük | bulıt (osu-) -glug sansız tümen kolti nayut san(ı)n--ça kiçig tamuluglar k … |
| Mai.Tek.074.01–04 | ol tıltaġın anta ėŋ / / üç otuzunç ülüş toḳuz p(atar) amarıları ulug | bedük | inekler(in) eŋinlerinte yüde et-özleri o / - ... örtlüg yalınlıg bi biçek … |
| Mai.Tek.075.32–41 | arka (kim) yėme ol ulug | bedük | ineklerin (kap)ların eŋinlerinte yüdüp aġır yük kötürmiş osuglug üs--türti … |
| Mai.Tek.078.18–24 | munta tuġup örtin yalını nyörgenmiş ulug | bedük | et kötkiler osuglug et-özl(e-) -rimiz erür. vijir tumşuḳlug karġa kuzġun k … |
| Mai.Tek.078.37–39 | munta tuġup örtlüg temirlig tor- -ların yörgenmiş ulug | bedük | et-özümüz erür.. |
| Mai.Tek.082.46–48 | anın baglarıg et-özleri üze örtüp yörgep ulug | bedük | ... ş / delig orġaḳlar içinte soḳar--(la)r.. |
| Mai.Tek.082.49–52 | anta basa ulug | bedük | baz kanların toḳıyurlar örtlüg temirlig torlar içinte yörgeyür--ler.. ol e … |
| Mai.Tek.085.08–18 | ol antag ... emgektin (ozup kurtu)lup antada taḳı emgek ... -ġılıg ulug | bedük | et-özlüg prit (ajunınta) ... ulug bedük tag te(g) ... kısıl teg kėŋ al(kıg … |
| Mai.Tek.085.08–18 | … antada taḳı emgek ... -ġılıg ulug bedük et-özlüg prit (ajunınta) ... ulug | bedük | tag te(g) ... kısıl teg kėŋ al(kıg) ... -n örtükin ... tüŋür / / us / / .. … |
| Mai.Tek.098.01–05 | ... ... öner ... altın meniŋ ... ulug | bedük | et-özüm b(irle) |
| 2a-14–15 | amtı meniŋ ḳamaġ sansar içinte tolu uluġ | bedük | et’özüm b(e)lgülüg bolz-un erdi . . |
| 6b-9–11 | uzun ödte . . . uluġ | bedük | bodi burḫan ḳutın bulup nirwan ḳapıġın aça-[y]ın tėp ḳut ḳoltı . . |
| Mai.T-11.7a.06–13 | körüp tolp [et] ’özin sud at[lıġ aş-] ça uluġ | bedük | ///ınıp olarḳa üleyürçe saḳınur ti- ... -g aḳanaḳ-lıġ yirlerde öz et’özin b … |
Aynı gövdeden maddeler
“bedük” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).