İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

beze- fiil

28 geçiş 11 biçim 5 eser KuTKBAHShoRMait Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Süslemek, bezemek; güzel göstermek: “yaşıl kök bezediŋ tümen yulduzun” yeşil göğü binlerce yıldızla süsledin; “köŋülüg bezedi yaruḳluḳ bile” gönlü aydınlıkla süsledi; “bezedim kitabnı nėvadir sözün” kitabı nadir sözlerle süsledim; “tiliŋni beze” dilini süsle; “burkan körkin boduġın bezep” Buda tasvirini boyayıp süsleyerek; “bu begler ḳapuġın siyaset bezer” bu beylerin kapısını siyaset süsler; (Kuran çevirisinde) “ançada bezedi olarḳa yek” o zaman şeytan (işlerini) onlara süslü gösterdi. Tanıklar: MaitKuTKB3AH2
  2. Titremek (bez- biçimiyle): “korkınçı sönmedi, bezer titreyür erti” korkusu dinmedi, titreyip sarsılıyordu; “ḳolı budı titreyü beze” eli ayağı titreyerek. Tanıklar: MaitShoR

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): beze- — yalın hâliyle 9 kez

Çekimli biçimler (10):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.005.25–30 … rkka tegip şariputri arhantnıŋ köligesiŋe sıḳıntı inçe ök korkınçı sönmedi bezer titreyür erti..
Mai.Tek.054.01–04 9 ? = 58 ... - / / i ... köŋülin v(i)rhar i(tser) burkan körkin boduġın bezep kim--bag yapşurup ayasar aġırlasar

Aynı gövdeden maddeler

“beze” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).