Tanım
- (Çince 花) çiçek; çoğu kez “hua çeçek”: “teŋridem hua çeçekler yüzken yagmur osuglug yaġıdtılar” tanrısal çiçekleri yağmur gibi yağdırdılar; “ḫua yavışḳu küsi tütsük” çiçek, …, tütsü; “yıt-lıġ yıpar-lıġ ḫu-aġ şımladuḳta” kokulu çiçeği ezdiğinde; “yene ḫua teŋrite” yine Çiçek Tanrı’da. Tanıklar: Mait2Abh2UShoR2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫua — yalın hâliyle 29 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ḫua 16 (Mait, ShoR, U, Abh) · hua 13 (Mait)
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (21) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.018.35–40 | çintan nikişi birle kataglıg edgü yıdlag kuzişay mntark ulatı teŋridem | hua | çeçekler yüzken yagmur osuglug yaġı- -dtılar.. taḳı yėme ġantari ġantarvil … |
| Mai.Tek.028.15–20 | ol an(tag) ... - / / m yüz bir türlüg boduġın bodumış osuglug | hua | çeçekin yaratag--lag tümen bire kėŋ çmbudvip uluş- -lug ... (o)rtu--sınta … |
| Mai.Tek.035.34–36 | … )uḳlar inçe uḳuŋlar.. bükün ... - / / / brhmavati katun ... oġur ... - / i | hua | çeçek körgeli ... |
| Mai.Tek.036.13–16 | ol yėme ... uluşlug ulug ... yalaŋuḳlar / / - ... kuvraġın ... | hua | (çeçek) ... |
| Mai.Tek.037.16–20 | … r sögüt--ke oḳşatı.. alku sögütlerniŋ begi osuglug butıḳ çubıḳ yap yavışġu | hua | çeçeklerin tegrik--lemiş çambu sögüt tapa bardı |
| Mai.Tek.040.01–04 | … ı(rladaçı) tapıgçı.. t(ört) ... yıŋaḳtın oyun ır üni ėşitilür kök kalıḳdın | hua | çeçek yaġar teŋriler lular eren işiler ayap |
| Mai.Tek.044.01–03 | 10 = 130b kümüşlüg vayturlug sprırlıg kuz(et-) -ri mntrag ulatı | hua | çeçekler ... ..... kök kalıḳda bra askug ... |
| Mai.Tek.052.06–10 | … ürlüg tebreyür kam--şayur.. teŋridem kövrüg ün--leri ėştilür.. kök kalıḳda | hua | çeçek yaġar.. |
| Mai.Tek.053.04–11 | … ışın uḳup ... (seki)z tümen tört mıŋ ... -ları birle çala--(dr) ... türlüg | hua | (çeçek) ... burkan / |
| Mai.Tek.054.19–21 | yıd tüsüg | hua | çeçek busı bėr--ser ... üç kat yėr suvda edgü at kü bultaçı bolur.. |
| Mai.Tek.096.10–16 | … lenmekig kuratır ög ... / / kruşlanmaḳ körkle körküg ... et-özüg kaltı ... | (hu)a | çeçeklig arıg (sımtag) -d / n kılur |
| Mai.Tek.106.12–20 | ... ... taḳı erdni ... ... | hua | (çeçek) ... ... - / - -lep k / / / ... kin / ? -ap ėsen tükel öz--(ler)iŋe … |
| Mai.Tek.112.31–38 | … örtlük yalın--(lıg) ... - / sekler başlarınta (kızartmış ör)tlüg temirlig | hua | (çeçek) itinmiş ... kayusı örtlüg (temirli)g orunluḳlar üze olur--(urlar) |
| Mai.T-11.6b.17–29 | … bolzunlar tėp saḳınur .. tumluġ-ḳa toŋmış budmış tınlaġlaraġ kntü et’özin | ḫua | yawışġu töltek-lig edgü yıdın toġmış ew barḳ-ça saḳınıp ol tınlaġlaraġ kig … |
| Mai.T-11.8a.18 | … [k]e oġşatı [alḳu sögüt-] lern(i)ŋ b[egi osuġluġ] budıḳ çıbıḳ yap yawış[ġu | ḫua | çeç]eklerin tegriklemiş çambu sög[üt] tapa b(a)rdı .. |
| Mai.T-11.9b.28 | kö]k ḳalıḳdaḳı tŋriler yıparlaġ suwın yirig öli-tü | ḫua | çeçeklig yaġmur yaġıtur-larç .. taḳı yme kök ḳalıḳda küç-[bėr ygrminç ülüş … |
| Mai.T-11.10b.12–15 | ilaptri piŋali pntu şnki ulatı luu ḫanları erdini yinçü munçuḳ | ḫua | çeçek bėrle ḳatı ḳarı yaġıtur-lar ḳut ḳolu alḳış alḳayu yaŋı toġmış bodisw … |
| Mai.T-11.11b.27 | tŋridem linḫualar kumut suman puntrikta ul-atı | ḫua | çeçekler edgü yıd yıpar birle ḳatı ḳarı yaġarlar (.) uluġ küçlüg tŋriler i … |
| Mai.T-11.11b.27 | … … … … ögir[ü] sewin[ü] … … … ötrü brḫ-mayu purohit iki iligin bodiswt üze | ḫua | yawışġu saça iki tiz-in sökütėp köküş öŋlüg çar-toḳırın y[ara]tıġlıġ başın … |
| Mai.T-11.13a.09–18 | … luşuġ uluġ kiçig yalŋuḳlar ögrünçülüg sewinçlig ḳuwraġın toyın iliglerinte | ḫua | çeçek //i erdini çaş ḳaş tuta idiz ordu ḳarşılarınta inip bodiswtḳa yükünü … |
| Mai.T-11.13a.09–18 | … r .. amarıları erdinilig sarwaġ ḳarşılarda olurup üstürti ḳodı bodiswt üze | ḫua | saçarlar .. |
Aynı gövdeden maddeler
“hua” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).