İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

uluş

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): uluş — yalın hâliyle 57 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • uluştaḳı 11 (Mait) · uluştakı 1 (Mait)
  • uluşḳa 7 (KB, Mait, Abh) · uluşka 2 (Mait) · uluşqa 1 (ShoR)
  • uluşug 3 (Mait) · uluşuġ 3 (Mait, AO, Sukh)

Çekimli biçimler (25):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

70 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.57–61 … kutı küçi çog yalınları aşıl--maḳı bolzun teŋridem közin berü kayıp balıḳ uluşug burkan şazının kop adada küyü küzedü tutmaḳı bolzun..
Mai.Tek.003.15–23 tört erdnilig yarataglag sekiz tümen tört mıŋ kent uluşlarda barça--da baştın açsız kızsız kısıg--sız kavrıgsız yaġısız börisiz basınç- …
Mai.Tek.003.56–61 taḳı yėme tört küşen uluşta baḳşılar boltı--lar kim burkan şazınıŋa ulug asag tusu kıltılar budaraḳişi …
Mai.Tek.006.17 … mo but namo d(a)rm namo saŋ amtı bu nomlug savag aŋ magt ėlte raçagri kent uluşda uḳmış kergek..
Mai.Tek.016.15–18 köŋül ... / ça üdte asaŋı sanınça ... uluş balıḳlarka tegip sansız ... tınlıglarka asag tusu (kılmış) (er)ŋek suḳıġın …
Mai.Tek.016.22–28 … bodi sögüt tüpint(e) (meŋi) meŋiledi.. anta basa ezrua teŋri ötügiŋe barns uluşta arşivadan saŋramda nomlug tilgen tevirdi bėş pnçiki toyınlarag sekiz tümen …
Mai.Tek.020.07–11 bu çambudvip uluş üç türl--(üg) ulug çog yalınka tükellig bolġay bir ulug bedük kėŋ alkag bo …
Mai.Tek.020.15–22 şaravast (kent) (uluş).. çitavan saŋramta ... amtı men baıp şariputri (arhant-) -ka tuyuzayın kal …
Mai.Tek.025.05–08 ol üdte berü alku çambudvip uluştaḳı tınlıglar.. üküş türlüg buyan edgü kılınç (kı)lurlar..
Mai.Tek.027.30 … namo d(a)rm namo saŋ / / / / ? = 68 / / [bėşinç ülüş] ... çambudvip uluş tep tegirmi tolun ... -rlug bolur kėŋin yitiz--in ... tümen bire bolur..
Mai.Tek.028.10–14 ötrü ... (inçe) tėp ötünti çmbudvip (uluş) ... / / arka üdün oŋmaz kavrılmaz kut küçinte tıdıgsız tut / / - ... yė …
Mai.Tek.030.08–13 taḳı yėme ol kitumati kent uluşta bir bire kėŋ tüp törtkil tört kat altunın / / arka altı tür(lüg) ... ka …
Mai.Tek.038.37–41 … gim erürler ol savag ėşidip şanki çkrvirt ėlig yėti erdnisi kamag çmbudvip uluş--taḳı ėligler begler birle
Mai.Tek.038.47–49 (bu) tıltaġın uluş balıḳ bodunı buḳunı adasız tudasız ulug ögrü(nç)ün meŋin erürler....
Mai.Tek.040.05–08 ol oḳ kün kitu--(mati balıḳ) uluştaḳı ... iyin evig (barkıg) (koddaçı) toyın bolurlar.. ...
Mai.Tek.046.17–19 … ünç yėti künte kop kamag yalaŋuḳlarıg üç öŋi böler ... bir oŋalı utġur--aḳ uluşta turmışlar..
Mai.Tek.047.02–05 … .. - / urup inçe tėp yarl(ı)ḳa--(dı).. - / sen taluy ögüz kıdıġıŋa ... suv uluş balıḳlarıg nomça tö(rüçe) ötleyü erigleyü tutġıl
Mai.Tek.047.24 men tört uluş--(lar) üze ür üdün erk türk tart- / / 2 = 108 yoḳ / / 48.3 ? = 69 -nıŋ s / / …
Mai.Tek.054.08–14 ötrü tükel bilge maytrı burkan lu ordusıntın ünüp kitamati kent uluştaḳı tınlıglarka yėti kat ınal kentler içindeki tınlıglarka saḳınu sözleyü yiti …
Mai.Tek.055.01–05 … ön arka degişıḳ⟧ -ka korkın(ç) ... maytrısimit nom bitigde belgürtme balıḳ uluşug körüp korkmaḳ ayman--maḳ atlıg sekiz yigirminç ülüş nom tükedi ... ...
Mai.Tek.069.31–34 ol yaruḳka börtülüp tamuluglar antran kurtulup kitu--mati kent uluşta ulatı sekiz tümen tört mıŋ erdnilig balıḳlarda ajun tutarlar
Mai.Tek.081.29–35 uluştaḳı tınlıglarıg ünteyü inçe tėp sav sözleyür ėşidiŋler kamag çmbudvip uluş--ta …
Mai.Tek.082.59 … ayıg kılınç kılmazun yine ök purunı arhant kü kelig erdemin kamag çmbudvip uluştaḳı tınlıg--(lar) üştürü inçe tėp sözleyü(r) / / 6 = 36 / (bė)ş otuzunç ülü …
Mai.Tek.088.02–10 … boduglug yaruḳlar ... -ip yene ... bulurlar b / / / ... teŋri yėrinte ... uluşlarda yad(ı)lur ...
Mai.Tek.091.16–18 ... ol üdün çmbudvip uluş--taḳı tört (türlüg) tirin kuvrag ... / arka / yiti otuzunç tört p(a)t(a)r siz …
Mai.Tek.095.14–16 ... kutlug agnidiş uluşta tugmış sekiz bölük vaybaş şastırıg boşġunm(ış aryaç)intri kşi açarı yaradm …
Mai.Tek.101.12–23 … ent) uluşka yaġuḳra kamtıḳı bėş (yavlaḳ) üdteki tınlıglarıg ... amtıḳı ... uluşug bügün belgürtir ... ol ... kentlerniŋ kıġın ti-sasag suvl / / ...
3b-24 ü[ç] [uluşlarda yme burḫan] ḳut[ın bul]mazlar . .
3b-25–28 ç(a)mbudwip uluş [ortusınta matyadi]ş uluşta tuġup burḫan ḳutın [bulur]l [ar anın] mn yme ortun [matyadiş] uluşta tuġup …
3b-25–28 … adi]ş uluşta tuġup burḫan ḳutın [bulur]l [ar anın] mn yme ortun [matyadiş] uluşta tuġup burḫan ḳutın bul-[mışım krge]k yine yme inçe saḳınur
4a-1 ç(a)mbudwip uluşta sekiz tümen tört mıŋ bay baramlġ erdnilig balıḳlar bar . .
4a-7 ç(a)mbudwip uluşnuŋ kintiki osuġluġ kitumati kent uluş erür . .
4a-12–13 ol üç mıŋ uluġ mıŋ yėr suwlar otrasınta ç(a)mbudwip uluş turur . .
4a-14 çambudwip uluş otra yėrinte matyadiş uluş turur . .
4a-15 matyadiş uluş ortasın-ta kitumadi balıḳ erür . .
5a-19–20 ut(a)rakauruk uluştaḳı yalŋuḳ[lar o]suġluġ ürk-meksz ḳorḳmaḳsız yalŋuḳlar e[rür]ler . .
Mai.T-11.3a.17–24 … ülinte ay tŋri gr(a)ḫlar bėrle ḳarnınta kirür tüşe<se>r .. ol işliler tört uluş üz-e erklig çkrwrt ilig ḫan bolġu-luḳ oġul toġ[u]rur ..
Mai.T-11.10b.06–11 … üni yaŋḳ-urar .. tŋri ḳ[atunla]rın(ı)ŋ urşlışmaḳ külüşmek ünleri çmbudwip uluşta tolu bolur ..
Mai.T-11.11a.12–19 … y m(e)n (.) bu muntaġ ayaġḳa tegimlig bodiswt-n(ı)ŋ üni yüz kolti lokadatu uluş-larda alḳu iştilür .. ol tıltaġın üç tamuluġ özlerde toġmış tınlaġlar alḳu ozarl …
Mai.T-11.13a.19–23 anta ötrü bodiswtaġ kitumati kent uluşḳa kigürüp altunluġ ḳayda brḫmayu bramann(ı)ŋ ewiŋe tegür-üp üstün tŋri altın …

Aynı gövdeden maddeler

“uluş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).