İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

yıl

173 geçiş 23 biçim 19 eser KBMaitŞUKuTBKSekIBMan Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): yıl — yalın hâliyle 344 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • yılḳı 31 (KB, Huast, U, DLT) · yılkı 7 (EÇS, Mait) · yılqı 1 (ShoR)
  • yılḳa 15 (ŞU, BK, O, Tes) · yılka 6 (Mait, Man, IB)
  • yılıġ 2 (TT, Mait) · yılıg 1 (Mait)

Çekimli biçimler (22):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

32 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.25–28 evde ünüp altı yıl tapavan berkte duşkaraçar emgek emgenmişin viçrazan örgün üze olurup tört …
Mai.Tek.001.40–46 közünü turur kut teŋrisi teg ögümüz kün silig kunçuy yüz yılka tegi uzun özin kalın kutın igsiz toġasız adasız tudasız ögrünçü meŋin yirt …
Mai.Tek.008.56–59 … aytrı bod(isvt-) -nıŋ abişik kılmaḳlag yaŋı-ı kün ogrınta mintide maru mıŋ yılka tegi tözün kişi--(ler) bilge yalaŋuḳ(la)r maytrı burkan
Mai.Tek.009.04–08 edgü edgü tözün oglum aŋsız inç artuḳ edgü erdim.. ne üçün tėp tėser yüz (yıl) yaşadım tünüg adıra sanasar tört tümen üç mıŋ iki yüz tünler ertdi..
Mai.Tek.010.30–36 … ḳuşup ezrua teŋri yėrinte tugmaḳ küsüşin buşı bėrgeli saḳınçın ıḳi yigirmi yıl tüni küni üz(lünçsüz) paşantaḳ atlıg yaġış yaġadım(ız) ed tavar esirgençsi …
Mai.Tek.019.59 … ... amtı titrü tıŋla kėŋürü ... muntada ınaru elig (k)olti altı yüz tümen yıl ert--(ser)
Mai.Tek.040.05–07 aġırlap kitumati kentke kir / / - ... üküş yıl ay erdnilig / / / -.. ayamaḳ aġırlamaḳ ünint(e)
Mai.Tek.062.39–42 tümen yıl anta emgek e(mgenip) antran kurtulup bu muntag ki(çig) tamularda tugmış er …
Mai.Tek.065.30–33 bu munça saḳınç (s)aḳıntuḳlarınta ayıg kılınçlıg yıl- ... - / / up evirip ... tamular ... ..... tükel (bilge) maytrı bu(rkan).. …
Mai.Tek.066.13–17 … ötürüŋler ötrü bir bere ulug tilimizni agzımıztın taşġaru tartıp tük tümen yıl ör--tlüg yalınlıg sapanın tilimizni sapan--(layurlar) ...
Mai.Tek.071.26–32 kayuları yėme yılı(g) yumşaḳ köŋüllüg tevsiz kürsüz kılınçlıg erserler kılmış tsuyların ökünü ti …
Mai.Tek.078.14–17 erüş üküş koyun torug yılkı ölürmiş üçün tamuda tugdumuz tamudın kurtulup amtı bu kiçig tamular--da tu …
Mai.Tek.082.13–19 kara tag ... - / ulug et-özlüg yaŋalar koptın sıŋar kelip üküş yıl ay çarihuş--taḳı üzüm osuglug teperler yançar--lar ol emgekke ölüp ıḳile t …
Mai.Tek.083.24–29 ne yėme yalaŋuḳlarnıŋ elig yėti kolti altı yüz tümen yıllar ertser tėmin ök raurap tamuda bir kün bir tün bolur.. ol antag uzun künin …
Mai.Tek.084.03–06 ne yėme (tınlı)glarnıŋ iki yüz otuz kolti.. ... yüz tümen yıl ertser m(a)ha--raurap tamuda tėmin ök bir kün bir tün bol- -ur
Mai.Tek.084.07–09 ol antag uzun künün tünün sekiz mıŋ yıl yaş- -ap emgek emgen--ürler..
Mai.Tek.084.41–46 … .. ne yėme yalaŋuḳlar al(tı) tü(men) yüz bir otuz kolti al(tı) (miŋ) tümen yıllar ertser tėmin ök (tapan) tamuda bir gün bir tün bolur..
Mai.Tek.084.47–52 ol antag uzun künün tünün bir altı mıŋ yıl yaş yaşap emgek emgenürler.. üç adrı şişlerig tevip kozlug oylarda südrüyü …
Mai.Tek.103.08–13 anta--da berü tujit teŋri yėrinteki yıl sanasar tükel tört mıŋ yıl ertdi ... yalaŋuḳ sanınça bükser elig yėti kolt …
Mai.Tek.103.08–13 anta--da berü tujit teŋri yėrinteki yıl sanasar tükel tört mıŋ yıl ertdi ... yalaŋuḳ sanınça bükser elig yėti kolti altı yüz tümen yıl ertmiş …
Mai.Tek.103.08–13 … rt mıŋ yıl ertdi ... yalaŋuḳ sanınça bükser elig yėti kolti altı yüz tümen yıl ertmiş erür ... ötrü santuşiti teŋri inçe tėp tėyür ...
Mai.Tek.109.25–34 ... anta--da ınaru ulatı mıŋ yılka tegi upasılar burkan şazınıŋa v(i)rhar saŋram itgeyler saŋr(amka) içntek l …
Mai.Tek.112.15–17 ... yılkı ajunt(a tug-) -mış tınlıglar kayusı ot suv (kayu-) -sı yėl teg ... kayusı …
1b-9–10 andata berü tujit tŋri yėrinteki yıl sanın sanasar tük-el tört miŋ yıl ertdi ..
1b-9–10 andata berü tujit tŋri yėrinteki yıl sanın sanasar tük-el tört miŋ yıl ertdi ..
1b-11–12 yalŋuḳlar sanı-nça bükser elig yėti kolti altı yüz tümen yıl ertmiş erür ..
3a-22 … lar . . . [ö]trü kök- . . . -ḳ- aŋ . . . ne üçün tėp [tėser se]kiz tü [men yılta] örü tınlġlar uzun yaşlıġ bol[sarlar] oluġurda meŋilig toŋalıġ [bolurlar . …
3a-22 … alıġ [bolurlar . . alp] ḳorḳıtġuluḳ sarp ḳurtġarġuluḳ [bolurlar] yüz ygrmi yılta eksük yaşasalar . . artuḳ emgeklig tolġaḳlıġ bolurlar . .
3b-15–16 yüz ygrmi yıl yaşlġ tınlġlarnıŋ uġrınta şakimuni tükel bilge burḫan b(e)lgürmiş erdi . .
7a-21 prit yılḳı ajunta . . . tolġ[aḳ]lıġ tınlġ[lar] erserler . . . yawl(a)ḳ . . . ozup ḳut …
Mai.T-11.11b.23–26 birisi yılıġ birisi soġuḳ (.) ol suw üze bodiswtaġ yuyurlar arıturlar .. turḳ-aru başın …
Mai.T-11.14b.09–16 muŋa- d[ın]çıġ adınçıġ ne sawlar işidür m(e)n (.) tümenlig yıllarda berü şasatar bilge bilig boşġunmış ikintisiz baḫ-sı m(e)n erür m(e)n .. al …

Aynı gövdeden maddeler

“yıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).