Sek sözlüğü · madde
altın isim
Tanım
- Alt, aşağı; “üstün” karşıtı: “üstün teŋri, altın yalaŋuḳ” üstte tanrılar, altta insanlar; “eḍiz ‘arşta altın seraḳa tegi” yüce Arş’tan aşağıda toprağa dek; “sögüt altın ėltü bardı” ağacın altına götürdü. Tanıklar: MaitUKB
- “altınḳı” alttaki, aşağıdaki: “yér altınqı kizlençü aġırlıq” yer altındaki gizli hazine; “üstünki altınḳı” üstteki ve alttaki. Tanıklar: TTShoR
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): altın — yalın hâliyle 43 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- altınqı 2 (ShoR) · altınḳı 2 (TT, Sek) · altınkı 1 (Mait)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →Sek Sekiz Yükmek
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.88 (IIc) | tüzü tüketi itmiş yaratmış krgek ötrü ol ödün yir | altınḳılar | |
| Jut.Sek.T-1.292–293 (Ia) | bo --- bitigig üç ḳata azu yiti ḳata oḳızun ol ------ özüt yekler yir | altınḳı | |
| Jut.Sek.T-1.318 (Ia) | ḳoduru tıŋlaŋlar bo yirtinçüde üstün tŋri yruḳ titir | altın |
Aynı gövdeden maddeler
“altın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).