at isim

Tanım

1. Ad, isim; san, ün: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “eḍgü atın kör alḳış bulur” iyi adıyla hayır dua bulur; “özüŋ meŋü ermez, atıŋ meŋü ol” sen ölümsüz değilsin, adın ölümsüzdür; “ḳuanşi im pusar atın atasar” Kuanşi İm bodhisattvanın adını anarsa; “türük bodun atı küsi yoḳ bolmazun” Türk halkının adı sanı yok olmasın. Tanıklar: KTBKKİPKB3
2. Unvan: “ḳaġan at bunta biz bėrtimiz” kağan unvanını burada biz verdik; “tigin öge atıŋa” tigin ve öge unvanına. Tanıklar: KTMait
3. “er at” insanlar, ahali (KB): “er at köŋli” insanların gönlü. Tanıklar: KTMaitKB2DLT
4. At (hayvan): “ol at anta tüşdi” o at orada düştü; “toruḳ at semritti” zayıf at semirdi; “atıġ kemşip” atı kamçılayıp; “erin atın” erlerini ve atlarını; “ḳuş ḳanatın, er atın” kuş kanadıyla, er atıyla (yükselir). Tanıklar: BKIBMaitDLT3

Aynı yazılışta iki sözcük: at ‘ad’ ve at ‘binek hayvanı’; bağlamdan ayrılır.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): at — yalın hâliyle 1.891 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

• atıġ 9 (DLT, T, ShoR, O) · atıg 6 (O, KT, BK)
• atḳa 7 (KB, O, Sek) · atqa 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (41):