ata isim

147 geçiş 33 biçim 12 eser KB KuT ShoR U Mait Man DLT AH Anlam haritasında göster

Tanım

Ata, baba: “atası anası” anası babası; “ata ana hem yaġuḳlar” ana baba ve yakınlar; “oġul toġsa ḳılḳı ataḳa yanur” oğul doğarsa huyu babasına çeker; “ey atam” ey babam; “batra ḳız atası begke” Batra kızın babası beye. Tanıklar: KuT2 KB2
“atalar” atalar, ecdat: “atalarımız” atalarımız; “ataŋ ögretümedi erdem bilig” baban erdem, bilgi öğretemedi. Tanıklar: KB
Saygı sözü, unvan parçası: “ata ḳaŋ bolġalı teg imlig” baba olmaya layık.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): ata — yalın hâliyle 45 kez

Çekimli biçimler (32):

atası 18 atam 15 ataŋ 13 atasın 6 ataları 5 atalarımıznı 4 atalarımız 4 atada 4 atalarıŋız 3 ataḳa 3 ataŋnı 2 atamız 2 atasıḳa 2 atadın 2 atalarıŋıznı 2 atama 1 atamnıŋ 1 atalarım 1 atanu 1 atanıŋ 1 atalarındın 1 atalarını 1 atasınḳa 1 atasıŋa 1 atayım 1 ataġ 1 ataŋda 1 ataŋdın 1 ataŋız 1 ataŋıznıŋ 1 ataŋızḳa 1 atalarıŋıznıŋ 1

76 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 37		atasın	anasın yuluġ ḳıldı ol / tilek ümmet erdi ayu birdi yol
KB 1219	ḳısa tutsa oġlın kör eḍgü bolur /	atası	anası yarunġu bolur
KB 1552	ataŋ öldi erse	ata	men saŋa / atalıḳ ḳılayın oġul bol maŋa
KB 1685	atasın yitürdüm munuḳı oġul /	ata	ornı tuttı bulup eḍgü yol
KB 3388	oġul ḳız atasın suyurkaġu ol / oġul ḳız	atası	yimi aġu ol

44 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Ku. T. 26/10a2	33 ḳamuġḳa ḳıldımız miras oġlanlar andın kim ḳoḍtı	ata	ana hem yaġuḳlar anlar kim badı andlarıŋız bėriŋ olarḳa ülüşlerini ol taŋr …
Ku. T. 30/4b1–3	81 yanıŋlar	ataŋızḳa	aytıŋlar: ey atamız seniŋ oġluŋ oġrılıḳ ḳıldı tanuḳluḳ bėrmez-miz meger an …
Ku. T. 31/16b2–3	42 ançada aydı atasınḳa: ey	atam	nelük tapnur sen aŋar kim eşitmez hem körmez hem asıġ ḳılmaz sėndin nerse
Ku. T. 33/12a1	… ni ol kim erklendi elgiŋ andın kim ḳaytardı taŋrı seniŋ üze ʿammuŋ ḳızları	ataŋ	ḳız ḳarındaşınıŋ ḳızları taġayıŋ ḳızları anaŋ tişi ḳarındaşınıŋ ḳızları an …
Ku. T. 36/45a3	22 kendü aydılar: biz buldumız	atalarımıznı	ol din üze biz olarnıŋ izleri üze könülmişler-miz

Sho.Rosia 2.2.1 /18–36	… ntın sıŋar yértinçülerte toluġ saqınıp : öŋtün yıŋaqtaqı tınlıġlarıġ barça	atalarım	ol tép körüp : kédin yıŋaqtaqı tınlıġlarıġ barça analarım ol tép körüp : k …
Sho.Rosia 2.2.5.V /1–6	… rig turulturdaçı teŋrilerniŋ yalŋuqlarnıŋ baḫşısı burḫan atı kötrülmiş tép	atanu	yarlıqamaqı üze ülgüsüz üküş yalŋuqlarıġ sansar -taqı emgklerintin tartıp …
Sho.Rosia 6.2.2.3	… r antaġ sav 2) uqmayuqı 彼行不善 /// 2) /// [a]yap aġır-lap negülük ol 父 3) 專正	atası	bir uçluġ k[ön]i erip /// 3) /// [er]ser 彼子若母正 ol 4) oġul-qa qayu anası kö …
Sho.Rosia 6.2.2.3	… // 8) /// [alq]u nom-larıġ: uqmaqı uġrınta 9) alqu uz-anmaq edremlig 由父凈ΟΟ	[atası	arıġ] 9) [ermeki uġrınta] tuġġalı bolmış erip bo 汝今ΟΟ 10) sen kim öge söz- …
Sho.Rosia 6.2.2.3	… [ermeki uġrınta] tuġġalı bolmış erip bo 汝今ΟΟ 10) sen kim öge söz-leser sn	atasın	anas[ın] /// 10) /// çḫşpt-ıġ 颇聞四文 neçök ol eşid[ür mü] 11) üç qıdıġ balıq …

U II, T. II Y. 52,1-2	bu muntaġ saḳınıp anta oḳ batra-ḳız	atası	begke inçe tėp . . . [tė]di
U II, T. II Y. 52,1-12–14		ata	. . . . . . . . amranmaḳın ögrünç sevinç köŋülümte tö . . . . . . . sn söz …
U II, T. II Y. 52,2 - 8–13	… r suvda er atlġ kim bolġai birök . . . muz-ta ö . . . ip turdaçı . . birök	atası	kilimbi . . . . . . . . . yekke yaḳın kelser . . ol oġurda t . . . . . . . …
U II, T. II Y. 52,2 – 18	ötrü	atası	kilimbi . . . [yek] öz pata ordusıŋa kelip amraḳ ḳızın bulmadın inçe tėpdi …
U II, T. II, Y., 48-68–71	… a barmış ḳonım du vapsi sali beg ḳutıŋa ėl oŋurt ḳarçuḳı-ġa ḫutluġ üzük-ke	atam	bai epe çaŋşi-ḳa anam köset-ke bu buyan edgü ḳılınç küçinte .. yalŋug ajun …

4b-7–8	anın maŋa br(a)ḫ- mayu braman	ata	ḳaŋ bolġalı teg- imlig erür . .
Mai.T-11.12a.13–16	ḳamşa-dı .. emtı bėrökin	atayım	ḳaŋıçıŋ-ḳa amranmaḳ köŋülü(n) bar erser başım üz<e> irklegil .. ḳop öz ḳon …
Mai.T-11.14b.28	birök k(a)lam ḳodı çız-mışta mıŋ ujaklar çızıġın çızar ... ol kegde	atasıŋa	[bėrip] inçe tėp tėyür ... bu muntaġ t[ürlüg] [bėr ygrminç ülüş biş ygrmi …
Mai.T-11.16a.11–16	baḫşılarn(ı)ŋ baḫşısı	ata	ḳaŋlarn(ı)ŋ ata ḳaŋı tegimlig s(e)n (.) yirtinçüdeki ḳamaġ ujik bilir baḫş …
Mai.T-11.16a.11–16	baḫşılarn(ı)ŋ baḫşısı ata ḳaŋlarn(ı)ŋ	ata	ḳaŋı tegimlig s(e)n (.) yirtinçüdeki ḳamaġ ujik bilir baḫşı-larḳa baḫşı bo …

T II D 173 a1-322		ataŋ	kal eke t(e)glök teg tėp söküşürler
T II D 173b2-401–408	ol eşmer yek sanlag agıg bar(ı)mag	ataŋ	anıg muŋlug dintarka buşi bėreŋ açın(ı)ŋ agrın(ı)ŋ yme tolturuŋ ol m(e)ŋül …

DLT III, 355	[Biz) taŋ	ata	yortalım / Budraç ḳanın irtelim / Basmıl begin örtelim / Emdi yigit yumuls …
DLT I, 508	Iştip	ata	anaŋ-nıŋ sawlarını ḳadırma / Neŋ ḳut bulup küwezlik ḳılnıp yana ḳuturma Ḳo …

AH 289–292	ėgėr kibr iḍisi asil men tise ayayın men anıŋ cėvabın kese	ata	bir ana bir uyalar bu ḫalḳ tėfavütleri yoḳ öte irtese
AH 495–496		atası	atı mahmud-ı yükneki ėdib mahmud oġlı yoḳ ol hiç şėki