İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

azu bağlaç

Tanım

  1. Veya, ya da; “azu … azu” ya … ya: “braman oḳusınta erser azu ... ksatirik oġusınta erser” brahman soyundan olsa ya da kşatriya soyundan olsa; “anıŋ oḳşaġı yoḳ azu meŋzegi” onun benzeri ya da eşi yoktur; “tutup ölürgeli azu ḳınaġalı saḳınsar” tutup öldürmeyi ya da cezalandırmayı düşünürse; “azuça yme” ya da, yahut da; “azo muŋ üçün, azo puşi bėrgeli ḳızġanıp” ya ihtiyaç yüzünden ya da sadaka vermeyi kıskanıp. Tanıklar: HuastKİPAbhUShoRKuTKB
  2. Soru tümcelerinde “yoksa, acaba”: “barmu munuŋ köksinte kutrulmaḳlag urug, azu yoḳ” bunun gönlünde kurtuluş tohumu var mı, yoksa yok mu; “azu bu sabımda igid barġu” yoksa bu sözümde yalan var mı? Tanıklar: BKMait

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): azu — yalın hâliyle 267 kez

Çekimli biçimler (2):

Sek Sekiz Yükmek

15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.10 (Ia) azu ḳarı başları --- erser [ ]ur yinik yazuḳḳa ertiŋü
Jut.Sek.T-1.52 (Ia) bitigig bitiser bitit[ ] oḳ[ ]r oḳıtsar azu nomlasar
Jut.Sek.T-1.102 (IIc) barımlıġ bolur artuḳ emgenmedin ḳazġanç ükin kirür azu ıraḳ
Jut.Sek.T-1.103 (Ia) barġalı saḳınç saḳınsar azu suü suüleser --- at yol tileyür
Jut.Sek.T-1.104 (Ia) azu satġḳa yuluġḳa barsar ḳazġançı ükliyür --- asılur
Jut.Sek.T-1.109 (Ia) saḳınmışı alḳu --- koŋülinçe bolur birök ḳıynlḳḳa kirser azu
Jut.Sek.T-1.126 (Ia) tŋri yirinte barır azu burḫanlar yirinte tuġar burḫanlaraġ
Jut.Sek.T-1.195 (Ib) munı uḳmadın adınsıġraḳ adıra tutsar azu anıġ ḳılınçḳa iyin barıp
Jut.Sek.T-1.197 (Ia) ol tınlġ bo yirtinçüde --- tegzinür azu yoḳaru truḳ tŋriler tirinte
Jut.Sek.T-1.198 (Ia) meŋi meŋileyür azu ḳodı yvlaḳ yolḳa kirür emgek emgenür
Jut.Sek.T-1.210 (Ia) ulatı ḳamġ şraviklar azu ḳamaġ nizvanilarġ basmış yalŋuḳlar
Jut.Sek.T-1.286 (Ia) azu yiti ḳata oḳızun ertigü tusulġay ḳutadġay erüş üküş
Jut.Sek.T-1.292–293 (Ia) bo --- bitigig üç ḳata azu yiti ḳata oḳızun ol ------ özüt yekler yir altınḳı
Jut.Sek.T-1.393 (IIc) yrumış yaltrımış tip atantı azu yme
Jut.Sek.T-1.435 (Ia) teginser atanmış künte azu yaŋı ev barḳḳa kirmiş künte bo

Aynı gövdeden maddeler

“azu” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).