İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

çal- fiil

10 geçiş 6 biçim 4 eser KBKuTDLTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yere çalmak, fırlatıp vurmak: “tutup çaldı yirke aġır ig kelip” ağır hastalık gelip onu tutup yere çaldı; “ıtım tutup ḳodı çaldı” … tutup aşağı çaldı; “iḍisin çalar yirke andın tezer” sahibini yere çalar, ondan kaçar. Tanıklar: KB2DLT
  2. Vurmak, çarpmak: “başın yirke çalsa ulıp miŋ ḳata” ağlayarak başını bin kez yere vursa; “saḳış birdükinde ulır baş çalar” hesap verdiğinde ağlar, başını döver; “yapurġaḳ çalar men anıŋ birle ḳoylarım üze” onunla koyunlarıma yaprak silkerim; “nėfisni çalıp” nefsi yere vurup. Tanıklar: KuTKB2AH

çalar biçimi de burada toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): çal- — yalın hâliyle 22 kez

Çekimli biçimler (5):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 31/40b3 18 aydı: ol menim tayaḳım turur tayanur men anıŋ üze hem yapurġaḳ çalar men anıŋ birle ḳoy--larım üze hem maŋa anıŋ içinde hacetler öŋin turur

Aynı gövdeden maddeler

“çal” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).