KuT sözlüğü · madde
aḳ- fiil
Tanım
- Akmak: “aḳar suw” akan su; “uştmaḫlar aḳar altınıda arıḳlar” altından ırmaklar akan cennetler; “ḳanı aḳıp” kanı akıp; “sütler aḳzun” sütler aksın; “Etil suwı aḳa turur” İtil suyu akıp durur. Tanıklar: MaitKuTKBDLT2
- Akıntıya kapılmak, sürüklenmek: “sıŋarḳıḳa aḳarlar” (varoluş) akıntısına kapılırlar.
- Mecazen gelip durmak: “aḳa kelsü arzu” dilekler akıp gelsin. Tanıklar: KB
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aḳ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- akıglı 1 (Man) · aḳıġlı 1 (KB)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (22) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/7b2 | 136 bu ögür olarnıŋ yanutları yarlıḳamaḳ iḍilerindin hem uştmahlar | aḳar | altınıda arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde nėme körklüg iş ḳılıġlılarnıŋ yan … |
| Ku. T. 26/28a3 | … ar kim bittiler ḳıldılar eḍgülükler munu kigrür-miz olarnı uştmahlarḳa kim | aḳar | astınıda anın arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde ulaşu olarḳa anıŋ içinde cüf … |
| Ku. T. 26/82a3 | … anlar kim bittiler ḳıldılar eḍgülükler kigrürlermiz olarnı bustanlarḳa kim | aḳar | astınıda arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde ulaşu taŋrınıŋ vaʿdesi çın-oḳ kim … |
| Ku. T. 27/26a2 | … mek örtgey men ök sizdin yawuzlarıŋıznı kigürgey men sizni bustanlarḳa kim | aḳar | astınıda arıḳlar kim kim tansa anda kiḍin sizdin çın-oḳ azdı köni tüz yold … |
| Ku. T. 28/15a1 | 133 Iḍtımız olar üze | aḳar | suwnı çekürgeni yaḍaġ çekürge hem baḳalar hem ḳannı üḍürmiş belgüler uluġs … |
| Ku. T. 28/36b2 | … yarlıġ ıḍtımız musaḳa ançada suw ḳoldılar boḍnı kim urġıl tayaḳıŋnı taşḳa | aḳtı | andın on iki yul çın-oḳ bildi ḳamuġ kişiler içgü yerlerni kölike ḳıldımız … |
| Ku. T. 29/52a1 | 72 vaʿde ḳıldı taŋrı müʾminlerḳa müʾmin uraġutlarḳa bustanlar kim | aḳar | astınıda arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde turġu arıġ ėwler turġu bustanları … |
| Ku. T. 29/63a2–3 | 89 anuttı taŋrı olarḳa uştmahlar | aḳar | astınıda arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde ol ḳurtulmaḳ [uluġ] ol |
| Ku. T. 30/37a3 | 15 kemiştiler yer içinde bekümiş taġlar ta yoḳatmasun sizlerni | aḳar | arıḳlar yollar bolġay kim sizler köni yolḳa köngey sizler |
| Ku. T. 30/43a3 | 31 Turġu bustanlar kirürler aŋar | aḳar | anıŋ altınında arıḳlar olarḳa anıŋ içinde negü tileseler andaġuḳ yanut bėr … |
| Ku. T. 31/10a1–2 | … anıŋ aḍaḳı astnıda ḳaḍġurmaġıl. bütünlükin ḳıldı seniŋ iḍiŋ astınıŋda bir | aḳar | ögüz |
| Ku. T. 31/58b3 | 76 ulaşu turġu uştmahlar | aḳar | astınıda arıḳlar cavidaneler anın içinde ol ol kişiniŋ yanutı turur kim ar … |
| Ku. T. 34/90b1 | … m saḳındılar iḍilerindin olarḳa kötrümler üstünlerinde kötrümler turġurmış | aḳar | astınıda arıḳlar taŋrınıŋ vaʿdesi ḫilaf ėtmez taŋrı vaʿdeḳa |
| Ku. T. 36/58b1 | … rʿavn boḍnı içre aydı: ey meniŋ boḍnum ermez mü maŋa mısr mülki bu arıḳlar | aḳar | meniŋ tasarrufumdın körmez mü sizler |
| Ku. T. 37/10a3 | 12 ol taŋrı kigrür anlarnı kim taptılar ḳıldılar eḍgülükler bustanlar kim | aḳar | anıŋ altınında arıḳlar anlar kim tandılar irinçlenürler yėyürler neçük kim … |
| Ku. T. 37/28b2 | 5 kigürgü üçün müʾminlerni hem müʾminelerni uçtmahlarḳa | aḳar | astında arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde örtmek üçün olardın yawuzlarını er … |
| Ku. T. 37/38a2 | … iglig üze kim kim boyun susa taŋrıḳa hem yalavaçıŋa kigrür anı bustanlarḳa | aḳar | astnıda arıḳlar kim yüz ewürse ḳınayur anı açıġ ḳın birle |
| Ku. T. 38/14b1 | … içinde imannı ḳavi ḳıldı olarnı ruh birle andın kigrür olarnı uştmahlarḳa | aḳar | anıŋ astınıda arıḳlar mengü ḳalıġlılar anıŋ içinde ḫoşnud ėrür taŋrı olard … |
| Ku. T. 38/46b1 | 12 yarlıḳaġay sizni yazuḳlarıŋızdın kigrür sizlerni bustanlarḳa | aḳar | anıŋ altınındın arıḳlar yime orunları ḫoş turġu bustanları içre ol uluġ ḳu … |
| Ku. T. 38/70a2 | … a taŋrıḳa ḳılsa eḍgülük örter andın yawuzlarını kigrür anı uştmahlarḳa kim | aḳar | anıŋ tirekleri astında arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde hemişe ol uluġ ḳurt … |
| Ku. T. 38/85b3 | … aŋḳuluḳlardın nurḳa kim tapsa taŋrıḳa ḳılur eḍgülük kigrür anı uştmahlarḳa | aḳar | astında arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde rastlıḳ üze körklüg ḳıldı taŋrı aŋ … |
| Ku. T. 38/93b3 | … be bolġay kim iḍiŋiz örtgey sizdin yawuzlarıŋıznı kigürgey sizni uştmahlar | aḳar | anıŋ astnıda arıḳlar ol [kün] ḫ˅ar ḳılmaz taŋrı yalavaçnı anlar kim taptıl … |