KuT sözlüğü · madde
altın isim
Tanım
- Alt, aşağı; “üstün” karşıtı: “üstün teŋri, altın yalaŋuḳ” üstte tanrılar, altta insanlar; “eḍiz ‘arşta altın seraḳa tegi” yüce Arş’tan aşağıda toprağa dek; “sögüt altın ėltü bardı” ağacın altına götürdü. Tanıklar: MaitUKB
- “altınḳı” alttaki, aşağıdaki: “yér altınqı kizlençü aġırlıq” yer altındaki gizli hazine; “üstünki altınḳı” üstteki ve alttaki. Tanıklar: TTShoR
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): altın — yalın hâliyle 43 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- altınqı 2 (ShoR) · altınḳı 2 (TT, Sek) · altınkı 1 (Mait)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/7b2 | 136 bu ögür olarnıŋ yanutları yarlıḳamaḳ iḍilerindin hem uştmahlar aḳar | altınıda | arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde nėme körklüg iş ḳılıġlılarnıŋ yanutı |
| Ku. T. 30/29b3 | 74 ḳıldımız üstünini | altınını | yaġdurdumız olar üze taşlar bışmış kerpiç bitigdin |
| Ku. T. 30/43a3 | 31 Turġu bustanlar kirürler aŋar aḳar anıŋ | altınında | arıḳlar olarḳa anıŋ içinde negü tileseler andaġuḳ yanut bėrür taŋrı saḳnuḳ … |
| Ku. T. 37/10a3 | … rı kigrür anlarnı kim taptılar ḳıldılar eḍgülükler bustanlar kim aḳar anıŋ | altınında | arıḳlar anlar kim tandılar irinçlenürler yėyürler neçük kim yėyür yılḳıla … |
| Ku. T. 38/46b1 | 12 yarlıḳaġay sizni yazuḳlarıŋızdın kigrür sizlerni bustanlarḳa aḳar anıŋ | altınındın | arıḳlar yime orunları ḫoş turġu bustanları içre ol uluġ ḳurtulmaḳ |
Aynı gövdeden maddeler
“altın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).