İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ar- fiil

35 geçiş 15 biçim 10 eser KBKuTMaitKTUDLTAbhIB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Aldatmak, kandırmak: “ardı sizni yaḳın tiriglik” yakın (dünya) hayatı sizi aldattı; “armasun sizni bu ajun tirigliki” bu dünya hayatı sizi aldatmasın; “mini ardı dünya” dünya beni aldattı; “süçig sabın, yımşaḳ aġın arıp” tatlı sözle, yumuşak ipekle kandırıp; “ezük armaḳ saw” yalan ve aldatıcı söz. Tanıklar: KTKuT2KB
  2. Yorulmak, usanmak: “armadı olarnı törütmek birle” onları yaratmakla yorulmadı; “ardımız mu evvel törütmek birle” ilk yaratmakla yorulduk mu?; “haris tirip armaz usanmaz” hırslı toplayıp yorulmaz, usanmaz. Tanıklar: KuT2AH
  3. “ardurtuŋ” aldandın, yanıldın: “ardurtuŋ braman” yanıldın, brahman. Tanıklar: Abh

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ar- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (15):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/81b3 120 vaʿde bėrür olarḳa batıl sözletür olarḳa vaʿde bėrmez olarḳa yek meger armaḳ
Ku. T. 33/66a3 5 ey boḍun bütünlükin taŋrınıŋ vaʿdesi çın ol armasun sizni bu ajun tirigliki yime armasun sizlerni iḍidin yek
Ku. T. 33/66a3 … un bütünlükin taŋrınıŋ vaʿdesi çın ol armasun sizni bu ajun tirigliki yime armasun sizlerni iḍidin yek
Ku. T. 33/77a1–2 35 ... emgek hem tegmez bizke anıŋ içre armaḳ
Ku. T. 33/80b1 … t üze tururlar andın yoḳ kim vaʿde bėrmez zalimler amarıları amarıḳa meger armaḳ
Ku. T. 35/23b2 4 tartışmazlar taŋrınıŋ ayatları içinde meger anlar kim tandılar armasun sėni olarnıŋ evrülmeki kend--ler içinde
Ku. T. 36/108a3 35 ol sizler tuttuŋız taŋrınıŋ nişanlarını füsuzḳa ardı sizni yaḳın tiriglik bu kün çıḳarılmaz-siz andın ermez olar ḫoşnud bolġula …
Ku. T. 37/2b1 33 körmezler mü ol taŋrı ol kim törütti köklerni hem yerni armadı olarnı törütmek birle küçlüg uġan tirgürmek üze ölüglerni ari ol ḳamuġ neŋ …
Ku. T. 37/72b2–3 15 ardımız mu evvel törütmek birle kendü anlar sėzig içinde yaŋı törütmekdin
Ku. T. 37/79b2 … n-oḳ törüttümiz köklerni yerlerni ol iki ara altı kün içinde tegmedi bizke armaḳdın