Tanım
- Sabah, sabah erkenden; erken: “erte hem kėçe” sabah akşam; “ḳoptı erte kend içinde ḳorḳuġlı” şehirde sabahleyin korkarak kalktı; “kiçe yatsa kiç yat yana erte tur” gece geç yatarsan (bile) sabah erken kalk; “yatıp erte ḳopḳan ḳutın arturur” (erken) yatıp erken kalkan kutunu artırır; “kün ėrte taŋta” gün sabah şafakta. Tanıklar: MaitKuT2KB2
- Erken, acele ile: “ançada erte bardıŋ boḍnuŋdın” halkından niçin erken (acele) ayrıldın. Tanıklar: KuT
Lemmatizer erte’yi er ‘adam’ adının bulunma biçimi saymıştı; ayrıldı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): erte — yalın hâliyle 39 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- erte 38 (ShoR, KB, KuT, EÇS) · ėrte 1 (Mait)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (12) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/2b1–3 | 121 ançada | erte | bardıŋ boḍnuŋdın ornatur sen müʾminlerni oldurġu yerlerde toḳuşḳa ol taŋrı … |
| Ku. T. 28/63a2 | … ḳılġıl iḍiŋni özüŋ içinde zarilıḳın hem ḳorḳa ünün yügerü oḳımaḳda ḳoḍıraḳ | ertelerde | hem keçelerde bolmaġıl gafillerdin |
| Ku. T. 31/7a3 | … öz boḍnı ʿibadet ḳılġu yerdin işaret ḳıldı olarḳa kim tesbih ḳılıŋlar tėp | erte | hem kėçe |
| Ku. T. 31/24b1–2 | … er anıŋ içinde kerekmez söz meger selam anlarḳa turur ruzileri anıŋ içinde | erte | hem kėçe |
| Ku. T. 32/12b1 | 18 boldı / ḳoptı | erte | kend içinde ḳorḳuġlı köz tutar ançada ol kim yari tiledi andın tün muŋadıp … |
| Ku. T. 33/34b1 | 12 Süleymanḳa yelni anıŋ | ertesi | bir aylıḳ yol anıŋ keçesi bir aylıḳ yol aḳıttımız aŋar baḳır yulını peridi … |
| Ku. T. 34/37b2 | 137 Sizler keçer sizler olar üze | ertelerde | |
| Ku. T. 34/45a3 | 177 ḳaçan tüşse olarnıŋ saray ortasında neme yawuz | ertesi | ḳorḳutmış kişilerniŋ |
| Ku. T. 35/50b3 | 46 Ot ʿarza ḳılnurlar anıŋ üze | erte | hem kėçe ol kün aḍaḳın bolur ḳıyamet kiriŋler ey kafir ali ḳatıġ ḳınḳa |
| Ku. T. 35/55b1–3 | … turur yarlıḳatu ḳolġıl yazuḳuŋnı tesbih ḳılġıl iḍiŋe hamd aytu kėçelik hem | ertelerde | |
| Ku. T. 31/79b3 | 25 helak ḳılur ḳamuġ neŋni iḍi buyruḳı birle | erte | ḳoptılar körünmez meger ėwleri mundaġuḳ yanut bėrür-miz yazuḳluġ boḍunḳa |
| Ku. T. 37/31a2 | … taŋrıḳa hem yalavaçıŋa uluġ tutuŋ anı hem aġırlaŋ anı yime arıġlaŋlar anı | erte | taḳı keçe |