İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aş- fiil

Tanım

  1. Aşmak, geçmek (dağ, geçit, çöl): “ḳayu art aşar” kimi geçit aşar; “ḳara ḳum aşmış” Kara Kum’u aşmış; “altun yışıġ aşa keltimiz” Altın Yış’ı aşıp geldik; “kögmen aşa ḳırḳız yėriŋe tegi süledimiz” Kögmen’i aşarak Kırgız yurduna dek sefer ettik. Tanıklar: BKTŞUKB
  2. Üstün gelmek, geride bırakmak: “ertmişin aşmışın alḳu tüzünler ḳuvraġında” bütün soylular topluluğunu geçmiş, aşmış olduğunu; “aşdaçı” aşan, üstün olan.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aş- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

KB Kutadgu Bilig

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 1480 esenin tirilgil üküş yıl yaşa / sewinçin awınçın üküş il aşa
KB 1735 ḳayu art aşar kör ögüzler keçer / ḳayu yir ḳazar suw ḳuḍuġda içer
KB 1958 apa oġlanı barça aştı beḍük / bilig birle boldı kör öḍrüm keḍ ök
KB 5808 kişi aştı mundaġ ḳalur eḍgülük / ol atı ajunda kalır meŋülük
KB 5810 kişi aslıŋa kör ḳılınçı tanuḳ / ḳılınçı ne erse kör aştı ol oḳ
KB 5829 turu keldi terkin kör ögdülmişe / yunup taŋ namaz ḳıldı tattı aşa
KB 6399 kerek bilge bolġıl kerek miŋ yaşa / tutup bütrü ajun erejin aşa