KB sözlüğü · madde
aḳ- fiil
Tanım
- Akmak: “aḳar suw” akan su; “uştmaḫlar aḳar altınıda arıḳlar” altından ırmaklar akan cennetler; “ḳanı aḳıp” kanı akıp; “sütler aḳzun” sütler aksın; “Etil suwı aḳa turur” İtil suyu akıp durur. Tanıklar: MaitKuTKBDLT2
- Akıntıya kapılmak, sürüklenmek: “sıŋarḳıḳa aḳarlar” (varoluş) akıntısına kapılırlar.
- Mecazen gelip durmak: “aḳa kelsü arzu” dilekler akıp gelsin. Tanıklar: KB
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aḳ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- akıglı 1 (Man) · aḳıġlı 1 (KB)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (14) →KB Kutadgu Bilig
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 669 | aḳar | suw yorıḳ til bu ḳut turmadı / ajun tezginürler yorıp tınmadı | |
| KB 943 | aḳa | kelsü arzu ḳurımaz bolup / ḳapuġ tutsu devlet ḳarımaz bolup | |
| KB 973 | biliglig kişiniŋ sawı eksümez / | aḳıġlı | süzük yul suwı eksümez |
| KB 1049 | inigli | aḳar | ol aġıġlı iner / yaruġlı tunar ol yorıġlı tınar |
| KB 2032 | köyer ot turur küç yaġusa küyer / törü suw turur | aḳsa | ni‘met öner |
| KB 2688 | aḳar | suw teg ol bu tilin eḍgü söz / ḳayuḳa bu aḳsa çiçek öndi tüz | |
| KB 2688 | aḳar suw teg ol bu tilin eḍgü söz / ḳayuḳa bu | aḳsa | çiçek öndi tüz |
| KB 4097 | bu üç neŋke bolma yaḳın ḳoşnısı / küyer ot | aḳar | suw bu begler küsi |
| KB 4664 | biregü barır | aḳa | ündeseler / aş içgü içer yir negü birseler |
| KB 4829 | üküş tirnekig kör taradı ölüm / ölümüg saḳınsa | aḳar | köz yulum |
| KB 5369 | kewel tazı büktel taġı arḳunı / | aḳur | toldı tolmaz bu suḳluḳ ḳanı |
| KB 6013 | ḳış erse yana tüş körügli ḳarı / | aḳar | suv tüşese ya buz ḳar tolı |
| KB 6178 | ölür men ökünçün | aḳar | köz yulum / tatıġlar tatıġsız ḳılur bu ölüm |
| KB 6626 | sözüg kim tüketür neçe sözlere / | aḳa | tınmaz erter bulaḳlar ara |