İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ar- fiil

35 geçiş 15 biçim 10 eser KBKuTMaitKTUDLTAbhIB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Aldatmak, kandırmak: “ardı sizni yaḳın tiriglik” yakın (dünya) hayatı sizi aldattı; “armasun sizni bu ajun tirigliki” bu dünya hayatı sizi aldatmasın; “mini ardı dünya” dünya beni aldattı; “süçig sabın, yımşaḳ aġın arıp” tatlı sözle, yumuşak ipekle kandırıp; “ezük armaḳ saw” yalan ve aldatıcı söz. Tanıklar: KTKuT2KB
  2. Yorulmak, usanmak: “armadı olarnı törütmek birle” onları yaratmakla yorulmadı; “ardımız mu evvel törütmek birle” ilk yaratmakla yorulduk mu?; “haris tirip armaz usanmaz” hırslı toplayıp yorulmaz, usanmaz. Tanıklar: KuT2AH
  3. “ardurtuŋ” aldandın, yanıldın: “ardurtuŋ braman” yanıldın, brahman. Tanıklar: Abh

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ar- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (15):

KB Kutadgu Bilig

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 1172 mini ardı dünya oḳıdı sewe / köŋül birdim erse irikti iwe
KB 1173 cefa ḳıldı dünya ḳarıdı bu ḳut / sini armasunı munu sözke büt
KB 1373 sini armasun dünya devlet bile / ḳamuġ iş içinde könilik tile
KB 1575 ḳapuġ körki erdi maŋa eḍgü iş / boḍun asġı erdi arar tegse iş
KB 3702 tilek birle maŋsa kişi arzulap / arıp yolda ḳalmaz tilekin ulap
KB 3703 tilekke barur erse yalŋuḳ yorıp / bulur ol tilekin bu ḳalmaz arıp
KB 4923 saŋa ma üküş tegdi emgek yorıp / tilin sözlediŋ hem yügürdüŋ arıp
KB 5042 kişi öz tilekin yorısa barıp / tegir terk tilekke bu ḳalmaz arıp
KB 5539 aġırlayu tut sen asıġlıġ kişig / arar bir ay ilig kereklig işig
KB 6122 tükel ḳız ḳılınçlıġ turur bu ajun / sini armasunı ay ḳılḳı tüzün
KB 6562 iḍi kiçki dünya üküş ardı ḫalḳıġ / ḳayusında men men ne munça sewittim