İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

azu bağlaç

Tanım

  1. Veya, ya da; “azu … azu” ya … ya: “braman oḳusınta erser azu ... ksatirik oġusınta erser” brahman soyundan olsa ya da kşatriya soyundan olsa; “anıŋ oḳşaġı yoḳ azu meŋzegi” onun benzeri ya da eşi yoktur; “tutup ölürgeli azu ḳınaġalı saḳınsar” tutup öldürmeyi ya da cezalandırmayı düşünürse; “azuça yme” ya da, yahut da; “azo muŋ üçün, azo puşi bėrgeli ḳızġanıp” ya ihtiyaç yüzünden ya da sadaka vermeyi kıskanıp. Tanıklar: HuastKİPAbhUShoRKuTKB
  2. Soru tümcelerinde “yoksa, acaba”: “barmu munuŋ köksinte kutrulmaḳlag urug, azu yoḳ” bunun gönlünde kurtuluş tohumu var mı, yoksa yok mu; “azu bu sabımda igid barġu” yoksa bu sözümde yalan var mı? Tanıklar: BKMait

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): azu — yalın hâliyle 267 kez

Çekimli biçimler (2):

KB Kutadgu Bilig

17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 16 anıŋ oḳşaġı yoḳ azu meŋzegi / neteglikke yetmez ḫalayıḳ ögi
KB 243 isizmü saŋa yig azu eḍgümü / söküşmü ḳolur sen azu ögdimü
KB 243 isizmü saŋa yig azu eḍgümü / söküşmü ḳolur sen azu ögdimü
KB 1018 tilig şükmü tutḳu azu sözlese / sözüg açsamu yig azu kizlese
KB 1018 tilig şükmü tutḳu azu sözlese / sözüg açsamu yig azu kizlese
KB 1678 anadınmu bilge toġar bu kişi / azu ögrenürmü yetilse yaşı
KB 1816 kişi ögrenipmü bolur ol bügü / azu tadu bire toġarmu tigü
KB 2539 er at kirse ḫilçe körünse tözü / bu körse yaraġlıġ yaraġsız azu
KB 3101 münümmü üküşrek azu erdemim / ayu bir maŋa sen ḳılayın emim
KB 4578 bularda ḳayu erse aş suw yigü / anı teŋle barġu azu barmaġu
KB 4581 yaḳın ḳoşnı aşnı aş itse saŋa / azu teŋrilik iş oḳısa toŋa
KB 4619 bela miḫnet ol ig ölüm tutġaḳı / ölümde tatıġ yoḳ azu yaḳşısı
KB 4701 bu munça isinmek azu tumlımaḳ / tilek iki boldı ay ersig çomaḳ
KB 5763 unıttıŋmu erki azu örtülüp / bu iş ötrü tuttuŋ ne asġı körüp
KB 6291 biziŋe anunmış turur bu ölüm / ölümke itig yoḳ azu berk tolum
KB 6589 azu tilwe munduzmu boldum ya mundum / negü sözledim men ayu bir uḳayı
KB 6591 maŋa oḳmu tuştı bu yarlıġ kişiler / azu menmü tetrü kişi men yanayı

Aynı gövdeden maddeler

“azu” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).