Tanım
- (Çoğunlukla “anta/antada basa”) sonra, ardından: “anta basa tört yıŋaḳdaḳı ėligler” ondan sonra dört yandaki hükümdarlar; “antada basa üküş türlüg nom bitig bititdiler” ondan sonra çeşit çeşit öğreti kitabı yazdırdılar; “basa faruḳ erdi” ardından Faruk (Ömer) geldi; “üç oġuz süsi basa kelti” üç Oğuz ordusu ardından geldi. Tanıklar: BKMaitKB
- “basası” ardından geleni, sonraki: “munıŋda basası satıġçı turur” bundan sonra gelen tüccarlardır; “basası bilig ol” ardından gelen bilgidir; “basaḳı” sonraki: “‘ali erdi munda basaḳı” bundan sonraki Ali idi; “basaḳya oḳ” hemen ardından. Tanıklar: ShoRKB3
“ıya basa”, “yėr sub basa bėrti” örneklerindeki basa bas- fiilindendir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): basa — yalın hâliyle 188 kez
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (80) →KB Kutadgu Bilig
80 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 53 | basa | faruḳ erdi kişi öḍrümi / tili köŋli bir teg boḍun köḍrümi | |
| KB 57 | ‘ali erdi munda | basaḳı | talu / kür ersig yüreklig meŋesi tolu |
| KB 136 | basa | keldi arzu tilek arzular / ḳayuḳa yaġuşsa artar öz ular | |
| KB 140 | kör arslan bile ḳoşnı buġday başı / | basa | ülgü boldı çaḍan ya işi |
| KB 147 | basa | aydım emdi munu yalŋuḳuġ / aġırlıḳı boldı bilig ög uḳuġ | |
| KB 338 | bularda birisi bu til yalġanı / munıŋda | basası | sözüg ḳıyġanı |
| KB 356 | basa | aydım emdi kör ögdülmişig / uḳuş atı ol bu beḍütür kişig | |
| KB 484 | anıŋda | basala | yarar bu tapuġ / munı bilse bolmaz bu beklig ḳapuġ |
| KB 848 | özüm taplamaz neŋ biri yalġan ol / munıŋda | basası | bu küç ḳılġan ol |
| KB 1093 | usanma ölür sen meniŋde | basa | / ınanma bu dünyaḳa bütme usa |
| KB 1630 | elig ursa begler kimi edlese / yaḳur baş bolur bu beginde | basa | |
| KB 1898 | sewer sewmezin öz bileyin tise / köŋülke baḳa körgü bilgey | basa | |
| KB 2138 | ḳayu beg er atnı sewindürmese / ḳılıç ḳında çıḳmaz anıŋda | basa | |
| KB 2193 | beginde | basa | ilke elgi uzun / vezir ol iligke ḳılınçın sözün |
| KB 2386 | yaġı at kemişse saŋa oġrasa / serin arḳa birme saçılsa | basa | |
| KB 2633 | bilir erse saḳış yime hendese / ‘aded cezri ḳılsa misahat | basa | |
| KB 2913 | munıŋda | basaḳı | bu boşġutları / saḳalsız kerek barça körki yarı |
| KB 3317 | aḍın ma sözüm bar bu sözde | basa | / anı ma ayayın özüŋ tıŋlasa |
| KB 3582 | anıŋda | basa | kör oġul ḳız turur / oġul ḳız yükin yüḍmek emgek erür |
| KB 4014 | bu iki bolunsa | basa | tapġuçı / törülüg toḳuluġ kerek bilgüçi |
| KB 4183 | taḳı bir seniŋde | basa | ol kiçig / bularnıŋ bile ol açıġ ya süçig |
| KB 4329 | ḳara ḳarnı toḍsa tili başsırar / | basa | tutmasa bek özi erk sürer |
| KB 4361 | LIII. MU‘AZZİMLER BİRLE ḲATILMAḲNI AYUR / / bularda | basa | keldi afsunçılar / bu yil yeklig igke bu ol emçiler |
| KB 4378 | bileyin tise sen oḳı hendese / açılġay saḳış ḳapġı munda | basa | |
| KB 4394 | batıġ yinçke sözler ulayın tise / bulardın eşit söz uḳulġay | basa | |
| KB 4439 | LIX. İGDİŞÇİLER BİRLE ḲATILMAḲNI AYUR / / munıŋda | basa | ol bu igdişçiler / ḳamuġ yılḳılarḳa bular başçılar |
| KB 4561 | ḳamuġ eḍgülükke tegeyin tise / et özni ḳısa tut havanı | basa | |
| KB 4810 | et öz ülgi birme ḳatıġlan usa / özüŋ yolḳa köngey anıŋda | basa | |
| KB 5012 | yaşıḳ yirke yansa yüzin kizlese / kömür ḳırtışı dünya yüzke | basa | |
| KB 5198 | boḍun ḳılḳı teŋsiz bolup artasa / körü ıḍma itgil ḳısa tut | basa | |
| KB 5280 | isizler isizliklerin ismese / sen isme ḳının berge tutġıl | basa | |
| KB 5328 | ay ilig keçi öḍrüm tile üç kişig / anıŋda | basa | bir bu üçke işig |
| KB 5416 | tap erdi yana bu ölümde | basa | / ḳara yir ḳatında ölüp oprasa |
| KB 5555 | bularda | basa | muḫtesibler turur / bular elgi küçlüg kerek ay unur |
| KB 5559 | bularda | basa | ḳaldı boḍnuŋ ḳara / bularnı törü birle eḍgü köre |
| KB 5563 | çıġaylar turur kör bularda | basa | / bularıġ küḍezgü ḳamuġdın oza |
| KB 5676 | yarudı | basa | yıldrıḳ aḍġır bile / tizildi erentir özin belgüle |
| KB 6036 | anıŋda | basa | kökke uçtum teŋip / özüm belgüsüz boldı örlep siŋip |
| KB 6175 | ölüm keldi iltür barır men muŋun / saŋa kelge minde | basa | sen anun |
| KB 6181 | ulıma köŋül bertme minde | basa | / köŋül bas du‘a ḳıl ḳatıġlan usa |
Aynı gövdeden maddeler
“basa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).