Tanım
- Süslemek, bezemek; güzel göstermek: “yaşıl kök bezediŋ tümen yulduzun” yeşil göğü binlerce yıldızla süsledin; “köŋülüg bezedi yaruḳluḳ bile” gönlü aydınlıkla süsledi; “bezedim kitabnı nėvadir sözün” kitabı nadir sözlerle süsledim; “tiliŋni beze” dilini süsle; “burkan körkin boduġın bezep” Buda tasvirini boyayıp süsleyerek; “bu begler ḳapuġın siyaset bezer” bu beylerin kapısını siyaset süsler; (Kuran çevirisinde) “ançada bezedi olarḳa yek” o zaman şeytan (işlerini) onlara süslü gösterdi. Tanıklar: MaitKuTKB3AH2
- Titremek (bez- biçimiyle): “korkınçı sönmedi, bezer titreyür erti” korkusu dinmedi, titreyip sarsılıyordu; “ḳolı budı titreyü beze” eli ayağı titreyerek. Tanıklar: MaitShoR
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): beze- — yalın hâliyle 9 kez
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →KB Kutadgu Bilig
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 22 | yaşıl kök | bezediŋ | tümen yulduzun / ḳara tün yaruttuŋ yaruḳ kündüzün |
| KB 386 | köŋülüg | bezedi | yaruḳluḳ bile / tilimni bezedi tanuḳluḳ bile |
| KB 386 | köŋülüg bezedi yaruḳluḳ bile / tilimni | bezedi | tanuḳluḳ bile |
| KB 2130 | bu begler ḳapuġın siyaset | bezer | / siyaset bile beg ilini tüzer |
| KB 3724 | yaşıl kök törütti kötürdi eḍiz / kün ay birle yulduz | bezedi | beḍiz |
| KB 5108 | kebit keḍ | bezedim | kişi körgüsi / asıġ yoḳ kebitte satıġ belgüsi |
| KB 5112 | negü tir eşit emdi köŋli oḍluġ / içiŋni | beze | tutma taş sır boḍuġ |
Aynı gövdeden maddeler
“beze” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).