Tanım
- Sabah, sabah erkenden; erken: “erte hem kėçe” sabah akşam; “ḳoptı erte kend içinde ḳorḳuġlı” şehirde sabahleyin korkarak kalktı; “kiçe yatsa kiç yat yana erte tur” gece geç yatarsan (bile) sabah erken kalk; “yatıp erte ḳopḳan ḳutın arturur” (erken) yatıp erken kalkan kutunu artırır; “kün ėrte taŋta” gün sabah şafakta. Tanıklar: MaitKuT2KB2
- Erken, acele ile: “ançada erte bardıŋ boḍnuŋdın” halkından niçin erken (acele) ayrıldın. Tanıklar: KuT
Lemmatizer erte’yi er ‘adam’ adının bulunma biçimi saymıştı; ayrıldı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): erte — yalın hâliyle 39 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- erte 38 (ShoR, KB, KuT, EÇS) · ėrte 1 (Mait)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (8) →KB Kutadgu Bilig
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 607 | tapındı bu ay toldı anda naru / tapuġda ḳıyılmadı | erte | turu |
| KB 1506 | kiçe yatsa kiç yat yana | erte | tur / yatıp erte ḳopḳan ḳutın arturur |
| KB 1506 | kiçe yatsa kiç yat yana erte tur / yatıp | erte | ḳopḳan ḳutın arturur |
| KB 2536 | yana | erte | tursa ḳapuġ başlasa / kiçe taŋda turġaḳnı tepretmese |
| KB 4039 | tapuġḳa irig bolsa | erte | turup / köŋül til kiçig tutsa ḳoḍḳı bolup |
| KB 5661 | kiçe yattı | erte | turup yundı kör / atın mindi ilig tapa bardı kör |
| KB 5940 | kiçe yattı | erte | yana atlanıp / turup ḳarşıḳa kirdi attın inip |
| KB 6422 | yana ḳoptı | erte | işin başladı / ayu birdi kördi özi işledi |