haḳ isim

Tanım

1. Hak, gerçek, doğru: “keldi saŋa haḳdın” sana gelen haktan; “biligsizke haḳ söz tatıġsız erür” bilgisize doğru söz tatsızdır; “bil ol haḳ rėsul” bil ki (o) hak peygamber. Tanıklar: KuTAH2
2. Hak, borç, birine düşen pay: “tapınsa öter beg tapuġçı ḫaḳın” (kul) hizmet ederse bey hizmetkârın hakkını öder; “saŋa haḳ öteyin” sana hakkını ödeyeyim; “vefaḳa vefa ol kişilik haḳı” vefaya vefa, insanlığın borcudur; “tapuġçı haḳı” hizmetkârın hakkı; “ḫazine ḫaḳı” hazinenin hakkı; “uluġlar haḳın küḍezgil” büyüklerin hakkını gözet. Tanıklar: KB5
3. (Yeminde) hakkı için: “tüzün ilk iḍi haḳḳı” soylu ilk Rabbin hakkı için. Tanıklar: KuT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

KB’deki haḳı (ayrı madde olarak kalmıştı) de bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): haḳ — yalın hâliyle 11 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

• haḳḳı 20 (KuT, DK, KB) · ḫaḳḳı 1 (KB)
• haḳın 11 (KB, AH) · ḫaḳın 5 (KB)
• haḳı 10 (KB) · ḫaḳı 6 (KB)
• haḳ 8 (KuT, KB, AH) · ḫaḳ 2 (KB) · ḫak 1 (KB)
• ḫaḳıŋ 2 (KB) · haḳıŋ 1 (KB)
• haḳnı 1 (KuT) · ḫaḳnı 1 (KB)

Çekimli biçimler (16):