İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

yıl

173 geçiş 23 biçim 19 eser KBMaitŞUKuTBKSekIBMan Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): yıl — yalın hâliyle 344 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • yılḳı 31 (KB, Huast, U, DLT) · yılkı 7 (EÇS, Mait) · yılqı 1 (ShoR)
  • yılḳa 15 (ŞU, BK, O, Tes) · yılka 6 (Mait, Man, IB)
  • yılıġ 2 (TT, Mait) · yılıg 1 (Mait)

Çekimli biçimler (22):

KB Kutadgu Bilig

74 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 84 tümen yılda berü tul erdim tulas / bu tul tona suçlup örüŋ keḍtim as
KB 123 sewinçin awınçın küwençin ili / aşasu yaşasunı luḳman yılı
KB 214 biliglig çıḳarmasa bilgin tilin / yarutmaz anıŋ bilgi yatsa yılın
KB 364 kimiŋ ḳırḳta keçse tiriglik yılı / esenleşti erke yigitlik tili
KB 390 munıŋ şükri emdi neteg öteyin / tirig bolsa özüm yılın hem ayın
KB 631 negü tir eşitgil biliglig tilin / iwe ḳılınış işler ökünçi yılın
KB 985 yaya söz biligsiz tilindin çıḳar / biligsiz kişig bilge yılḳı atar
KB 989 yise todsa yatsa bu yılḳı turur / bu yılḳı tidüküm bu ḳılḳı turur
KB 1214 yıl ay kün keçer teg tiriglik keçer / keçer kün keçürgey sini belgülüg
KB 1480 esenin tirilgil üküş yıl yaşa / sewinçin awınçın üküş il aşa
KB 1845 kişi yılḳı birle aḍırtı bilig / bilig birle yalŋuḳ kötürdi elig
KB 1865 uḳuşnuŋ eŋ aşnu ḳılıḳı oŋay / könilik bile ol yorıḳı yıl ay
KB 2041 tili yalġan erniŋ cefa ḳılḳı ol / cefa kimde erse uş ol yılḳı ol
KB 2209 ḳılınçı köni bolsa ḳılḳı oŋay / munıŋdın tegir ḫalḳḳa eḍgü yıl ay
KB 2220 saḳış birle saḳlar kişi iş küḍüg / saḳışın seçer er yıl ay kün ödüg
KB 2262 bayur ötrü boḍnı hem itlür ili / ḫazine köpeḍür ḳutaḍur yılı
KB 2435 … EKİN AYUR / / yanut birdi ögdülmiş açtı tilin / ayur inç tirilsü ilig miŋ yılın
KB 2626 uḳuş birle uḳ iş bilig birle bil / künüŋ bolsu ḳutluġ ḳutaḍsunı yıl
KB 2775 yıl ay öḍ bitise küni belgülüg / açuḳluġ aḍırtlıġ sanı belgülüg
KB 2884 öz igḍiş kerek keḍ sınamış yılın / köŋül basmış erse könitmiş yolın
KB 2986 kişi emgeki bilmegüçi kiş i / kişi tip atamaġu yılḳı tuşı
KB 2996 yıl ay kün tükese asıġ yumdarur / yüz utru ulaşur öz asġı alur
KB 3183 isig sözlese ḳulḳa begler tilin / unıtmaz anı ḳul tirilse yılın
KB 3218 ikide naru barça yılḳı sanı / tilese munı tut tilese anı
KB 3430 irig sözlemegil kişike tilin / irig sözke aġrır köŋül kiç yılın
KB 3572 uş ol kün ökünse ökünç asġı yoḳ / negü kıldıŋ erse yıl ay kün tanuḳ
KB 3877 bu söz men ötündüm iligke tilin / asıġ yok bu kün öz ökünse yılın
KB 3987 neçe miŋ tapuġçı tapındı yılın / çıḳar can öḍinde yitürdi yolın
KB 4335 uḳuşluġnı kördüm kör az sözledi / üküş sözledim tip ökündi yılın
KB 4623 yigit erse yaşıŋ yaz erse yılıŋ / soġıḳ işke tutġıl isitür ḳanıŋ
KB 4637 kişi ḳırḳ yaşap öz tadu bilmese / tükel yılḳı ol bu neçe sözlese
KB 4640 öḍ öḍlek keçip bolmasa er bügü / kişi tip atamaġu yılḳı tigü
KB 4774 boġuz bir toḍunsa iki kün barır / egin keḍse bir ton iki yıl ḳalır
KB 4821 tiriglik bulup er yawa ḳılsa öḍ / özin otḳa attı uş ol yılḳı uḍ
KB 5179 bu kün munda itme bu ḳarşı saray / sini ḳoḍmaġay bu keçer yıl kün ay
KB 5969 yatu kördi ança usı kelmedi / tüni boldı yılça yitip bolmadı
KB 6007 yıl ülgi yaz erse kiçig erse er / ḳızıl körse barça yaġız körse yir
KB 6011 yıl ülgi küz erse er erse orut / ḳara körse taġ ya ḳuḍuġ körse üt
KB 6490 uḳuşluġ uḳar ol biliglig bilir / yıl ay kün küniŋe baru artadı
KB 6611 bilig bil kişi bol beḍütgil özür / ya yılḳı atanḳıl kişide yıra

Aynı gövdeden maddeler

“yıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).