İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

yaruḳ

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): yaruḳ — yalın hâliyle 102 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • yaruḳ 86 (KB, Mait, Sek, KuT) · yaruk 14 (Man, IB, KB) · yaruq 2 (ShoR)

Çekimli biçimler (13):

KB Kutadgu Bilig

40 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 12 barıŋ belgülüg sen kün ay teg yaruḳ / neteglikke yetgü köŋül ögde yoḳ
KB 22 yaşıl kök bezediŋ tümen yulduzun / ḳara tün yaruttuŋ yaruḳ kündüzün
KB 63 IV. YARUḲ YAZ FASLIN ULUĠ BUĠRA HAN ÖGDİSİN AYUR / / toġardın ese keldi öŋdün yili …
KB 65 irinçig ḳışıġ sürdi yazḳı esin / yaruḳ yaz yana ḳurdı devlet yasın
KB 127 yaşıl kök yarattı üze yulduzı / ḳara tün törütti yaruḳ kündüzi
KB 604 yaruḳ tutsa begler kişike yüzi / yarur er közi hem yarayur sözi
KB 740 kelir ḳut kişike atı çawlanur / yaŋı ay teg artar yaruḳı tolur
KB 784 kör arslanḳa oḳşar bu begler özi / buşursa keser baş ay bilgi yaruḳ
KB 835 meniŋ ḳılḳımı kör yime bir yaŋın / özüm tegşürülmez yaruḳta öŋin
KB 1162 sen erdiŋ maŋa köz yaruḳı tükel / barır men seniŋdin esen eḍgü ḳal
KB 1163 yime yaḳşı aymış bu türk buyruḳı / körür köz yaruḳı oġul ḳız oḳı
KB 1520 yaruḳ can üzüldi tünerdi küni / bayat atı birle kesildi tını
KB 2000 közi toḳ kerek hem uwutluġ tüzün / açuḳ hem yaruḳ bolsa ḳılḳın sözün
KB 2250 ḳara tün yaruḳ künke yaḳmaz yaġuḳ / yaşıl suw ḳızıl otḳa bolmaz ḳonuḳ
KB 2476 yaruḳ tutsa yüz köz kişike küle / ḳılınç eḍgü tutsa kişilik bile
KB 2576 tili birle yumşaḳ süçig tutġu söz / köŋül tutsa alçaḳ yaruḳ tutsa yüz
KB 3033 er at bolsa begdin sewinçlig yaruḳ / ḳayu il tilese bulur beg anuḳ
KB 3193 yaşıl kök yarattı yaruttı kün ay / ḳara tan yaruḳ kün saḳışlıġ yıl ay
KB 3283 yaşıḳ yandı yirke yaḳurdı başın / yaruḳ dünya meŋzi ḳızardı ışın
KB 3284 ḳoḍı ıḍtı kesme yaruḳ yüz tudı / sewüg zülfi toldı yoḳaru koḍı
KB 3288 tuma torḳu ḳalḳan kötürdi uşun / yaruḳ yüz küler teg yarudı ajun
KB 3321 … CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / cevab ḳıldı ögdülmiş aydı bu söz / sini kördi erse yaruḳ boldı köz
KB 3732 ilig yarlıḳamış bitig birle söz / oḳıdım bitigin yaruḳ boldı köz
KB 3953 yaşıḳ ḳoptı yirdin kötürdi başın / yaruḳ yüz küler teg yirişti tişin
KB 4134 ne türlüg bu işke tegir erse öz / baġırsaḳlıḳın teg yaruḳ ḳılġa köz
KB 4222 tuz etmek yitürgil kişike küle / yüzüŋni yaruḳ tut süçig söz bile
KB 4283 kişi tutçı ögmek tilese özüŋ / ḳılınç eḍgü tutġıl yaruḳ tut yüzüŋ
KB 4679 ay köŋlüm yaruḳı ḫaḳiḳat yaḳın / sözüm ma‘nisin uḳ yime keḍ saḳınḳ
KB 4925 ḳara tün içinde turur kelgü iş / yarutur yaruḳ kün aya eḍgü iş
KB 4966 ḳalıḳ yırttı keḍmiş ḳara körtlekin / açıldı yaruḳ yüz kötürdi egin
KB 4968 toġa keldi örlep çıḳardı yüzin / yaruḳ ḳıldı dünya ḳolın hem özin
KB 5003 yaruk dünya yüzke eşünse eşlik / men ötrü barayın ay eski tüşük
KB 5018 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı kiçe / yaruḳ dünya meŋzi tünerse çiçe
KB 5222 süçig sözle barça kişike tilin / açuḳ tut yüzüŋni yaruḳ tut alın
KB 5421 tünek ol bu dünya içi oḳ yılan / munı koḍ yaruḳ çın ajunḳa ulan
KB 5599 negü tir eşitgil ay köŋli yaruḳ / munıŋ ma‘nisi kör bu sözke anuḳ
KB 5824 ḳoḍı ıḍti kesme yaruḳ yüz tudı / ḳalıḳ tul tonı keḍti bilin badı
KB 5986 … IŞ CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı sebeb / ölümüg tüşümde yaruḳ ḳıldı rab
KB 6221 erentir başı indi yirke yaġuḳ / yaşıḳ baş kötürdi yüz açtı yaruḳ
KB 6531 yaruḳ yaz teg erdim tümen tü çiçeklig / hazanmu tüşüttüm ḳamuġnı ḳurıttım

Aynı gövdeden maddeler

“yaruk” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).