DLT sözlüğü · madde
aḳ- fiil
Tanım
- Akmak: “aḳar suw” akan su; “uştmaḫlar aḳar altınıda arıḳlar” altından ırmaklar akan cennetler; “ḳanı aḳıp” kanı akıp; “sütler aḳzun” sütler aksın; “Etil suwı aḳa turur” İtil suyu akıp durur. Tanıklar: MaitKuTKBDLT2
- Akıntıya kapılmak, sürüklenmek: “sıŋarḳıḳa aḳarlar” (varoluş) akıntısına kapılırlar.
- Mecazen gelip durmak: “aḳa kelsü arzu” dilekler akıp gelsin. Tanıklar: KB
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aḳ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- akıglı 1 (Man) · aḳıġlı 1 (KB)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (10) →DLT DLT’deki Türkçe parçalar
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT 325 | Ḳatun Sini çoġıladı / Tanġut begin yaġıladı / Ḳanı | aḳıp | jaġıladı / Boyun suwın ḳızıl saġdı |
| DLT I, 343 | Kelginleyü | aḳtımız | / Kendler üze çıḳtımız / Furḫan ewin yıḳtımız / Burḫan üze sıçtımız |
| DLT II, 128 | Kânı | aḳıp | yoşuldı / Kâpı ḳamuġ teşildi / Ölüg bile ḳoşuldı / Tuġmış küni uş batar |
| DLT II, 45 | Awlap meni ḳoymaŋız / Ayıḳ ayıp ḳaymaŋız / | Aḳar | közüm uş teŋiz / Tegre yöre ḳuş uçar |
| DLT III, 398 | Ördi bulıt ıŋraşu / | Aḳtı | aḳın möŋreşü / Ḳaldı boḍun taŋlaşu / Kükrer taḳı maŋraşur |
| DLT III, 39 | Ḳuydı bulıt yaġmurın / Kerip tutar aḳ torın / Ḳırḳa ḳoḍtı ol ḳarın / Aḳın | aḳar | eŋreşür |
| DLT 1, 96 | Yay yarupan ergüzi / | Aḳtı | aḳın munduzı / Tuġdı yaruḳ yulduzı / Tıŋla sözüm, külgüsüz |
| DLT I, 73 | Etil suwı | aḳa | turur / Ḳaya tüpi ḳaḳa turur / Balıḳ telim baḳa turur / Kölüŋ taḳı (ol) kü … |
| DLT I, 376 | Tutçı yaġar bulıtı altun tamar arıġ / | Aḳsa | anıŋ aḳını ḳandı meniŋ ḳanıġ |
| DLT II, 228 | Közüm yaşı sawrulup ḳoḍı | aḳar | / Bilnip ajun emgekin tükel uḳar |