KT sözlüğü · madde
boḍun isim
Tanım
- Halk, kavim, ulus: “türük bodun, bunı eşidiŋ” Türk halkı, bunu işitin; “yir basruḳı taġ, boḍun basruḳı beg” yerin ağırlığı dağ, halkın ağırlığı beydir; “begli bodunlıg” beylerle halk; “anta ḳalmışı bodun on uyġur toḳuz oġuz” oradan kalan halk On Uygur ve Dokuz Oğuz; “ḳamag şaḳi tözlüg bodun buḳun” bütün Şakya soylu halk; “törü birle tüzse ili boḍnını” ülkesinin halkını töreyle düzene koyarsa. Tanıklar: KT2BK2ŞUMaitKBDLT
- (Kuran çevirisinde) kavim, topluluk; bir kişinin kavmi: “aydı musa boḍnıḳa: ey boḍnum” Musa kavmine dedi: ey kavmim; “fir‘avn boḍnı” Firavun’un kavmi; “bitig boḍnı” kitap ehli. Tanıklar: KuT3
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): boḍun — yalın hâliyle 328 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- boḍun 179 (KB, KuT, DLT, AH) · bodun 149 (BK, KT, T, ŞU)
- boḍunḳa 102 (KB, KuT, DLT) · bodunḳa 8 (KT, ŞU, KÇ, BK) · boḍunka 2 (KuT) · bodunka 1 (ŞU)
- bodunug 58 (BK, KT) · boḍunuġ 7 (KB) · bodunuġ 5 (T, KÇ, Sek)
- bodunı 16 (KT, BK, Sek, O) · boḍunı 3 (KuT)
- bodunlıg 1 (KT) · bodunlıġ 1 (BK)
Çekimli biçimler (62):
boḍunḳa 102
bodunug 58
boḍnı 53
boḍunda 22
boḍundın 19
boḍnıḳa 18
bodunı 16
boḍnum 15
boḍunlar 15
boḍnını 10
boḍunnuŋ 10
bodunum 9
boḍnındın 9
boḍunnı 9
bodunḳa 8
boḍunuġ 7
buḍnı 7
bodunıg 6
boḍunlarıŋa 6
boḍnıŋa 6
bodunta 5
bodunuġ 5
boḍunlarnı 5
boduni 4
bodunin 3
boḍnuŋ 3
boḍnıdın 3
boḍunlarḳa 3
boḍunlardın 3
boḍunı 3
buḍunḳa 2
boḍnın 2
boduntın 2
bodunım 2
boḍunka 2
bodunuma 2
boḍunlarındın 2
boḍnuŋdın 2
bodunıŋ 1
bodunlıg 1
bodunın 1
bodunlıġ 1
boḍnumdın 1
boḍnumız 1
boḍnumızke 1
boḍunları 1
boḍunlarıda 1
boḍunlarını 1
bodunumın 1
boḍnuŋa 1
boḍnuŋnı 1
boḍnuŋuz 1
boḍunuḳ 1
bodunumız 1
bodunka 1
boḍın 1
buḍnuŋ 1
boḍnımız 1
buḍnıŋa 1
buḍun 1
buḍunuġ 1
bodummın 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (80) →KT Kül Tigin Yazıtı
80 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT G 2 | ul(a)yu : in(i)ygün(ü)m : ogl(a)n(ı)m : bir(i)ki: ug(u)ş(u)m : | bod(u)n(u)m | : bir(i)ye : ş(a)d(a)pıt b(e)gl(e)r : yır(ı)ya : t(a)rk(a)t : buyruk : b(e … |
| KT G 3 | … kün : b(a)tsıkıŋa : yır(ı)g(a)ru : tün : ortusıŋ(a)ru : (a)nta : içr(e)ki: | bod(u)n | : koo[p] : m[(a)ŋ]a : kör[ür (a)nça] bod(u)n : ḳoop : itd(i)m : |
| KT G 5 | bu yėrde : ol(u)r(u)p : t(a)bġ(a)ç : | bod(u)n | : bir-le : tüz(ü)lt(ü)m : |
| KT G 5 | süçig : s(a)b(ı)n : y(e)mş(a)k : (a)ġın : (a)r(ı)p : ır(a)k | bod(u)n(u)g | : (a)nça y(a)ġutir : (e)rm(i)ş : |
| KT G 7 | süçig : s(a)bıŋa : y(e)mş(a)k : (a)ġısıŋa : (a)rtur(u)p : üküş : türük : | bod(u)n | : ölt(ü)g : türük : bod(u)n : öls(i)k(i)g : bir(i)ye : çuġ(a)y : yış : tög … |
| KT G 7 | … )ye : çuġ(a)y : yış : tög(ü)lt(ü)n : y(a)zı : ḳoon(a)yin tės(e)r : türük : | bod(u)n | : öls(i)k(i)g |
| KT G 8 | türük : | bod(u)n | : toḳ (a)rḳ(u)k s(e)n : āçs(ı)k : tos(ı)k öm(e)z s(e)n : |
| KT G 10 | çıġ(a)ń : | bod(u)n(u)g | : b(a)y kėlt(ı)m : |
| KT G 10 | türük : b(e)gl(e)r : | bod(u)n | : bunı (e)şid(i)ŋ : |
| KT G 11 | türük, : (a)mtı : | bod(u)n | : b(e)gl(e)r : bödke : kör(ü)gme : b(e)gl(e)rgü : y(a)n(ı)lt(a)çı siz : |
| KT D 2 | sü sül(e)p(e)n : tört : bul(u)ŋd(a)ḳı : | bod(u)n(u)g | : ḳop (a)lm(ı)ş : ḳop b(a)z : kėlm(ı)ş : b(a)şl(ı)ġ(ı)g : yük(ü)nt(ü)rm(i) … |
| KT D 4 | … (ı)z : üç ḳuu-rıḳ(a)n : ot(u)z t(a)t(a)r : ḳııt(a)ń : t(a)t(a)bı : bunça : | bod(u)n | : k(e)l(i)p(e)n : sıgtam(ı)ş : yoglam(ı)ş : (a)nt(a)g : kül(ü)g : ḳ(a)ġ(a) … |
| KT D 6 | b(e)gl(e)ri : bod(u)nı : tüzs(ü)z üç(ü)n : t(a)bġ(a)ç : | bod(u)n | : t(e)bl(i)gin : kürl(ü)g<in> üçün : (a)rm(a)kçısin : üçün : in(i)li : (e) … |
| KT D 6 | … ikşürtükin : üçün : b(e)gli : bod(u)nlıg : yoŋ(a)şurtuḳin : üçün : türük : | bod(u)n | : ėll(e)dük: ėlin ıçġ(ı)nu : ıdm(ı)ş |
| KT D 8–9 | … ḳ(a)ġ(a)nḳa : ėlin : törüsin : (a)lı berm(i)ş : türük : ḳ(a)ra ḳ(a)m(a)g : | bod(u)n | : (a)nça tėm(i)ş : |
| KT D 8–9 | … : k(e)mke : ėl(i)g : ḳ(a)zġ(a)nur m(e)n : tėr (e)rm(i)ş : ḳ(a)ġ(a)nl(ı)g : | bod(u)n | : (e)rt(i)m : ḳ(a)ġ(a)n(ı)m ḳ(a)nı : ne ḳ(a)ġ(a)nḳa : iş(i)g küç(ü)g : ber … |
| KT D 11 | türük : | bod(u)n | : yooḳ : bolm(a)zun : tėy(i)n : bod(u)n : bolçun tėy(i)n : ḳ(a)ŋ(ı)m : ėlt … |
| KT D 13 | … : y(e)ti yüz (e)r : bol(u)p : (e)ls(i)r(e)m(i)ş : ḳ(a)ġ(a)ns(ı)r(a)m(ı)ş : | bod(u)n(u)g | : küŋ(e)dm(i)ş : ḳuul(a)dm(ı)ş : bod(u)n(u)g : türük : törüsin : ıçġ(ı)nm( … |
| KT D 13 | … (e)dm(i)ş : ḳuul(a)dm(ı)ş : bod(u)n(u)g : türük : törüsin : ıçġ(ı)nm(ı)ş : | bod(u)n(u)g | : (e)çüm (a)pam : törüsinçe : y(a)r(a)tm(ı)ş : boşġurm(ı)ş : tölis : t(a)r … |
| KT D 14 | y(a)bġug : ş(a)d(ı)g : (a)nta : b(e)rm(i)ş : b(i)r(i)ye : t(a)bġ(a)ç : | bod(u)n | : y(a)ġı (e)rm(i)ş : yır(ı)ya : b(a)z ḳ(a)ġ(a)n : toḳuz oġ(u)z : bod(u)n : … |
| KT D 16 | … e)çim ḳ(a)ġ(a)n : ol(u)rtı : (e)çim ḳ(a)ġ(a)n : ol(u)r(u)p(a)n : türük : / | bod(u)n(u)g | : yiçe : itdi : <yiçe> iġ(ı)t(t)i : çıġ(a)ń(ı)g [b(a)y kėltı : / (a)z(ı)g … |
| KT D 19 | [bod(u)n(u)m(ı)z | : (e)rti: bilm(e)dükin] üçün : biz(i)ŋe : y(a)ŋ(ı)ltuḳin : üçün : ḳ(a)ġ(a) … | |
| KT D 20 | … (a)pam(ı)z : tutm(ı)ş : yėr sub : idis(i)z : bolm(a)zun : tėy(i)n : (a)z / | bod(u)n(u)g | : it(i)p : y(a)r[(a)t(ı)p ] b(a)rs b(e)g : (e)rti : |
| KT D 20 | kögm(e)n : yėr sub : id(i)s(i)z : / ḳ(a)lm(a)zun tėy(i)n : (a)z ḳırḳ(ı)z : | bod(u)n(u)g | : < it(i)p> y(a)r(a)- / t[(ı)p k(e)lt(i)m(i)z süŋ(ü)şd(ü)m(i)z ] |
| KT D 21 | … a)nca itd(i)m(i)z : ḳuur(ı)ġ(a)ru : k(e)ŋü t(a)rm(a)nḳa : t(e)gi : türük : | bod(u)n(u)g | : (a)nça ḳoont(u)rt(u)m(ı)z : (a)nça itd(i)m(i)z : |
| KT D 22 | üze t(e)ŋri : b(a)sm(a)s(a)r :(a)sra yėr : t(e)l(i)nm(e)s(e)r : türük : | bod(u)n | : (e)l(i)ŋ(i)n : törüŋ(i)n : k(e)m (a)rt(a)tı [ud(a)çı (e)rti : |
| KT D 24 | ıduḳ ötük(e)n : y[iş | bod(u)n | b(a)rd(ı)g : ėlg(e)rü : b(a)r(ı)gma] b(a)rd(ı)g : ḳuurıġ(a)ru : b(a)r(ı)gm … |
| KT D 26 | t(e)ŋri : ėl ber(i)gme : t(e)ŋri : türük : | bod(u)n | : (a)tı küsi : yoḳ bolm(a)zun [tėy(i)n : öz(ü)m(i)n : ol t(e)ŋri] ḳ(a)ġ(a) … |
| KT D 26 | içre : (a)şs(ı)z : t(a)şra : tons(u)z y(a)b(ı)z y(a)bl(a)k : | bod(u)nta | : üze : ol(u)rt(u)m : |
| KT D 27 | … ḳ(a)z[ġ(a)nm(ı)ş : bod(u)n : (a)tı küsi: yoḳ bolm(a)zun] tėy(i)n : türük : | bod(u)n | : üçün : tün ud(ı)m(a)d(ı)m : künt(ü)z : ol(u)rm(a)d< (ı)m> : |
| KT D 28 | bod(u)n | : ölü yitü : y(a)d(a)ġ(ı)n : y(a)l(a)ŋ(ı)n : y(a)na k(e)lti : | |
| KT D 28 | bod(u)n(u)g : ig(i)d(e)yin : tėy(i)n : yır(ı)ġ(a)ru : oġ(u)z | bod(u)n | : t(a)pa : ėlg(e)rü : ḳııt(a)ń : t(a)t(a)bı : bod(u)n : t(a)pa : bir(i)g(e … |
| KT D 29–30 | … )rl(ı)ḳ(a)zu : ḳut(u)m : b(a)r üç(ü)n : ülüg(ü)m : b(a)r üçün : ölt(e)çi : | bod(u)n(u)g | : tirg(ü)rü : ig(i)t(ti)m : y(a)l(a)ŋ : bod(u)n(u)g : tonl(u)g : çıġ(a)ń b … |
| KT D 29–30 | … g : tirg(ü)rü : ig(i)t(ti)m : y(a)l(a)ŋ : bod(u)n(u)g : tonl(u)g : çıġ(a)ń | bod(u)n(u)g | : b(a)y ḳılt(ı)m : (a)z bod(u)n(u)g : ük(ü)ş : kėlt(ı)m : ıġ(a)r (e)ll(i)g … |
| KT D 29–30 | … l(i)gde : [ıġ(a)r : ḳ(a)ġ(a)nl(ı)gda : yeg ḳılt(ı)m : tört: bul(u)ŋd(a)ḳı] | bod(u)n(u)g | : ḳoop : b(a)z kėlt(ı)m : y(a)ġ(ı)sız : ḳılt(ı)m : |
| KT K 2 | … : b(a)tsıḳıŋa : yır(ı)ġ(a)ru : tün : ortusıŋ(a)ru : (a)nta : (i)çr(e)ki : | bod(u)n | : ḳoop : m(a)ŋa : körür : |
| KT K 3 | [bu] y(ė)rd[e ol](u)r(u)p [t(a)bġ(a)ç | bod](u)n | : birle : tüz(ü)l[t(ü)m] |
| KT K 4 | … e)rm(i)ş : süç(i)g : [s](a)b(ı)n : y(e)mş(a)k : (a)gin : (a)r(ı)p : ır(a)k | [bod](u)n(u)g | : (a)nça y(a)ġutir2 : (e)rm(i)ş : [y(a)gr]u: ḳoontuḳda] : kisre : (a)ń(ı … |
| KT K 7 | bod(u)n | : (a)d(a)k ḳ(a)mş(a)tdı : | |
| KT K 12 | yogçı : sıġ(ı)tçı : ḳııt(a)ń : t(a)t(a)bı : | bod(u)n | : b(a)sl(a)yu: ud(a)r s(e)ŋün : k(e)lti : t(a)bġ(a)ç : ḳ(a)ġ(a)nta : iş(i)y … |