İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

al isim

115 geçiş 7 biçim 15 eser KBAbhKuTShoRBKUTTKİP Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Hile, düzen, kurnazlık: “olarnıŋ alları” onların düzenleri; “taŋrı … kafirlerniŋ alını” Tanrı kâfirlerin düzenini (boşa çıkarır). Tanıklar: KuT2
  2. “al altaġ” hile, düzen; çare: “al altaġ uzanmaḳlarıġ öntürüp” hile ve ustalıklar gösterip. Tanıklar: MaitTT2ShoR
  3. (Abh) çare, yol, yöntem; “al aldaġ” (Budist) çare, beceri (upāya): “uzanmaḳlıġ al aldaġı” ustaca çaresi; “adınlarḳa asıġ ḳılmaḳlıġ al aldaġ” başkalarına yarar sağlama çaresi. Tanıklar: Abh2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): al — yalın hâliyle 237 kez

Çekimli biçimler (6):

BK Bilge Kagan Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 9 … [t]ürg(i)ş : ḳ(a)g(a)nḳa : kıiz(ı)m[(i) n ] / (e)rt(i)ŋü: ul(u)g : törün : (a)lı bert(i)rn :
BK K 10 tür[g(i)ş ḳ(a)g(a)n] kıızın : (e)rt(i)ŋü : ul(u)g : törün oġl(u)ma : (a)lı bert(i)m : / [ ] (e)rt(i)ŋü : ul(u)g : törün : (a)lı bert(i)m : y[(a) ]t² …
BK K 10 … )g : törün oġl(u)ma : (a)lı bert(i)m : / [ ] (e)rt(i)ŋü : ul(u)g : törün : (a)lı bert(i)m : y[(a) ]t² : (e)rtü[r]t(ü)m : tört [bul(u)ŋd(a)kı bod(u)n(u)g] b …
BK D 8 … <t(e)gi> : sül(e)yü : berm(i)ş t(a)bg(a)ç ḳ(a)g(a)nḳa : elin : tör(ü)sin : (a)lı berm(i)ş :