İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bėş sayı

Tanım

  1. Beş: “bėş pançaḳi toyınlar” (Buda’nın) ilk beş rahibi; “bėş ajun” beş varoluş yolu; “ḫormuzta teŋri bėş teŋri birle” Ormuzd tanrı beş tanrı (ışık öğesi) ile; “bir yılḳa beş yolı süŋüşdimiz” bir yılda beş kez savaştık; “ainıŋ bės ygrmisinte” ayın on beşinde; “bės uluġ mudurlar” beş büyük mudra; “béşegü” beşi birden. Tanıklar: BKMaitU3ShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bėş — yalın hâliyle 3.687 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • beş 3.456 (EÇS, Abh, BK, KT) · bėş 202 (Abh, Mait, Huast, Man) · béş 25 (ShoR) · bêş 4 (ShoR)

Çekimli biçimler (4):

BK Bilge Kagan Yazıtı

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 4 bir yılḳa : beş yolı : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : (e)n ilk : toġu b(a)lıḳda : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z :
BK D 16 … e)n (a)şa : kıırḳ(ı)z : yėr(i)ŋe : t(e)gi : sü[l(e)d(i)m(i)z] : ḳ(a)m(a)ġı beş ot(u)z : sü[l(e)d(i)m](i)z [üç y(ė)g(i)mi [süŋ(ü)şd(ü)m(ü)z : ėll(i)g(i)g …
BK D 25 t(a)b[g(a)ç o]ŋ to-toḳ : b(e)ş tüm(e)n : sü k(e)lti :
BK D 28 ot(u)z : y(a)ş(ı)ma : b(e)ş b(a)lıḳ / : t(a)pa : sül(e)d(i)m :
BK D 28 b(e)ş b(a)lıḳ : (a)nı / üç(ü)n : ozdı:
BK G 11 buḳ(u)g : totoḳ: ḳ(a)ŋı : lisün : t(a)y s(e)ŋün : b(a)ş(a)d[u] : bėş yüz : (e)r(e)n : k(e)lti :

Aynı gövdeden maddeler

“beş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).