İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aş- fiil

Tanım

  1. Aşmak, geçmek (dağ, geçit, çöl): “ḳayu art aşar” kimi geçit aşar; “ḳara ḳum aşmış” Kara Kum’u aşmış; “altun yışıġ aşa keltimiz” Altın Yış’ı aşıp geldik; “kögmen aşa ḳırḳız yėriŋe tegi süledimiz” Kögmen’i aşarak Kırgız yurduna dek sefer ettik. Tanıklar: BKTŞUKB
  2. Üstün gelmek, geride bırakmak: “ertmişin aşmışın alḳu tüzünler ḳuvraġında” bütün soylular topluluğunu geçmiş, aşmış olduğunu; “aşdaçı” aşan, üstün olan.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aş- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

ŞU Şine Usu Yazıtı

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU K 8 ertim ḳara ḳum aşmış kögürde kömür tagda yar ügüzde üç tuglıg türük bodun (...)
ŞU K 12 … dı anta kėsre ḳaŋım ḳaġan uçdı ḳara bodun ḳıılınç s2 . küsgü yıl[ḳa] (...) [aş]dım
ŞU G 4 [tapa] er idmiş t .... tėmiş içre ben bulġayın tėmiş taşdıntan aşayın tėmiş basmıl yaġıdıp ebimrü bardı anı içgermedim taşdıntan üç ḳarluḳ üç ıd …