çaḫşapat isim

65 geçiş 30 biçim 6 eser ShoR Abh Mait Huast TT Sek Anlam haritasında göster

Tanım

(Budist metinlerde, Sanskritçe śikṣāpada/śīla) ahlak kuralı, dinî buyruk; yemin edilerek üstlenilen perhiz; “çaḫşapat tut-” tutmak, “küzet-” korumak, “sı-” bozmak: “upasi upasançlarnıŋ bėş çhşaput … sekiz çhşaput” erkek ve kadın mümin (upāsaka) için beş kural, sekiz kural; “bükünte ınaru ölü ilginçe çahşapat tamġa arıg küzedür-men” bugünden ölünceye dek kuralları, mührü temizce koruyacağım; “çḫşaptı sıyuḳ tınlġlar” kuralı bozuk canlılar; “arıġ çḫşputıġ ayayu aġırlayu tutdaçılar” arı kuralları sayıp tutanlar; “yazınçsızın ermek çḫşaptġ küzetdi” yanılmadan kuralı korudu. Tanıklar: Sek Mait TT ShoR
(Abhidharma çevirisinde) ahlak disiplini, erdemlerin (pāramitā) biri: “buşı paramid çḫşapt paramid dyan paramid” sadaka, ahlak, meditasyon erdemleri; “çḫşapt törü ḳavramaḳ” kural ve töreye tutunma (bir yanlış görüş). Tanıklar: Abh2
(Maniheist tövbe duasında) belli günlerde tutulan perhiz, oruç: “toḳuzunç on çaḫşapat tutduġumuzda” dokuzuncu olarak, on buyruğu tuttuğumuzda; “bir ai-i çaḫşapat tutmaḳ kergek erti” bir ay perhiz tutmak gerekiyordu; “on çaḫşapatıġ sıdımız erser” on buyruğu bozduysak. Tanıklar: Huast3

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

çḫşapt, çhşaput, çaḫşapt, çḫşpt vb. yirmiyi aşkın yazım bu maddede toplandı (biçimler korunur).

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): çaḫşapat — yalın hâliyle 3 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (28):

çḫşapt 17 çḫşaptnıŋ 5 çhşapt 4 çhşaput 3 çḫşaptı 3 çḫşaptġ 3 çaḫşaptıġ 2 çaḫşapt 2 çḫşptıġ 2 çḫşaptta 2 çḫşaptḳa 2 çaḫşapataġ 1 çaḫşaptın 1 çaḫşapatḳa 1 çaḫşapatıġ 1 çaḫşptıġ 1 çaḫşaputın 1 çhşaptıg 1 çhşaputlarıntın 1 çhşpt 1 çḫşapta 1 çḫşaptqa 1 çḫşaptın 1 çḫşaputın 1 çḫşaptıġ 1 çḫşpt 1 çḫşputıġ 1 çḳşptġ 1

20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Sho.Rosia 1.3/29–30	neçe diyan-lı yol-lı-daqı	çaḫşapt	[-larıġ bol]maq-ı baḫşı-tın ermes[er] yme inçip qınmış qartıġlanmış üd-te …
Sho.Rosia 2.2.10.V/4	bo uluġ quvraġ bükünte ınaru	çaḫşaptıġ	arıġın süz -ökin ayayu küzedip : kirsiz tapçasız köŋülin uzatı tözün yavaş …
Sho.Rosia 6.2.2.3	… lmış erip bo 汝今ΟΟ 10) sen kim öge söz-leser sn atasın anas[ın] /// 10) ///	çḫşpt-ıġ	颇聞四文 neçök ol eşid[ür mü] 11) üç qıdıġ balıq-taqı ıraq el-teki /// 11) [ul …
Sho.Rosia 7.2 /60–87	… ş tsuyurḳamış üçün 虎種 [bars /// 四種] 清淨 tört törlüg arınmaḳ-larıġ 住於戒 turup	çḫ[şapt	pratimokş-ta 受持 ///] teginser tutsar şikş çḫşapt ḳayu [et’öz /// 随順] êyin …
Sho.Rosia 7.2 /272	arıġ	çḫşput-ıġ	ayayu aġırlayu tutdaçı-larıġ ::

19 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Abh.Sho. 456	buşı paramid	çḫşapt	paramid dyan paramid bular üçegü bolur buyan-lıġ yėvig tizig.
Abh.Sho. 1146	(nedegin tėp tėser)	çḫşapt	törü ḳavramaḳ üz-e anın tıdıp köni yol-uġ tayanur-lar ol ters yol-ḳa.
Abh.Sho. 2544	vinay-ta munda kėŋürü yörer üçün	çḫşapt -nıŋ	töz-in bolur tayaḳ büdgeli tėp.
Abh.Sho. 2555–2557	ḳaltı tarġarduḳ-ta bir	çḫşpt-ıġ	bu ni’kay-ta söz-leser yėnik tėp ol ni’kay-ta söz-leyür aġır tėp ulatı bu …
Abh.Sho. 3896	bililü tükedür erti ol	çḫşapt-ta	ulatı yükmek-niŋ ermez-i.

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Mai.Tek.018.08–09	bükün--te ınaru ölü ilginçe	çahşapat	tamġa arıg küzedür-men
Mai.Tek.027.12–16	… g upası upasanç--larnıŋ bėş çhşaput bir kün bir tün tüzedgülüg baçag sekiz	çhşaput	arag turug köŋülin tutsar
Mai.Tek.057a.07–09	… yėme -i tözi ... (mo)m(u)ġ törüg / / arka / toḳuz yigirminç ... (ar)ıg	çhşapt	küzetdi..
Mai.Tek.084.34–40	… şıp üstep sözleserler.. kim yėme toyı nşmnanç baçag olurmış tınl- -ıglarıg	çhşa--putlarıntın	tayıtsarlar kim yėme dıntarlarıg toḳısarlar sökserler..
Mai.Tek.111.16–28	... buḳanlar yarlıġı arıg	çhşa(ptıg)	sıġalı artatġalı saḳınmadı(lar) inçip bėş çöbik yavlaḳ ü(dler) birle soḳuş …

T. II Y. 60 a.-21–23	toḳuzunç on	ç(a)ḫşap(a)t	tutduġumuzda baru üç aġzın üç köŋülün . . üç elgin .. bir ḳamaġ özin töket …
T. II Y. 60 a.-24	… ŋülün körüp [yılḳıḳa] barımḳa bulup azo [mun]gumuz taḳ[ımız] tegip .. on …	[ç(a)ḫşap(a)t(ı)ġ	sıd(ı)m(ı)z erser .. neçe egsü]t(ü)m(ü)z k(e)rget(i)m(i)z erser .. amtı [t …
T. M. 183-15	bir ai-i	ç(a)ḫşap(a)t	tutmaḳ [k(e)rgek] erti-i .
T. II D. 178 V.-6–5	… (e)ŋrim yėti-i yimki-i tükedi-i oluru-u-h umadım(ı)z erser . bir a[iḳı-ı]h	ç(a)ḫşap(a)taġ	edgüti-i tük[edi-i tutu-u] umadım(ı)z erser . çaidant[a] . . . . yimki-i p …
T. II D. 178 VI.-12	o[n	ç(a)ḫşap(a)tḳa]	azo ev barḳ oġrınta . . . . borluġ küŋ ḳul ḳoin . . . ḳazġunçın altım(ı)z …

T III D 2605.-133	… bilig-lerii yaltrıyu . yrlıḳançuçı köŋül-lerii ökliyü . yazınçsızın ermek	çḫşaptġ	küzetdi [.]
T III D 2605.-135	… . . . kirtü törü-lerte ḳatıġlanu . kirlig ayıġ ḳılınçıġ ḳılmamaḳ [.] kirtü	çḫşaptıġ	küzetdii [.]
T III D 2604-138	edgü nomlarta pışrunu . et’üz arıġın ermek	çḳşptġ	pütürtii .
T III D 2604-139–141	… ıġ nomlarta ḳatıġ -lanu [.] anoşagan ortuta toġḳu üçün . aġız arıġın ermek	çḫşaptġ	küze tii [.] ḳut ḳoluntılar tözügü . ḳutluġ . . . . . yolınça yorıḳalıı . …
T III D 2604-139–141	… olınça yorıḳalıı . ḳorḳınçıġ -tın ozḳu öze [.] ḳutluġ sansar çıġayın ermek	çḫşaptġ	pütürtii .

Jut.Sek.T-1.019 (Ib)		(çḫşaptı	sıyuḳ erüş üküş arıġ) çḫşaputlġ
Jut.Sek.T-1.019	IIc1	çḫşaptı	sıyuḳ tınlġlar üküş arıġ çḫşaputlġ tınlġlar
Jut.Sek.T-1.019	IIc2 arıġ çḫşaputlıġ tınlġlar az	çḫşaptı	sıyuḳ tınlġlar